Energiekennis is niet zomaar een ‘leuk extraatje’. Voor de meeste bedrijven is energie een belangrijke kostenpost, die vraagt om een serieuze aanpak. Met meer kennis van de energiemarkt bent u al een flinke stap verder. We helpen u daar graag bij met deze 50 veelgebruikte energietermen.
Aardgas wordt vaak gevonden in aardlagen boven olievelden. Het bestaat grotendeels uit methaan. Aardgas ondergaat een aantal bewerkingen voordat het zijn weg naar de klant vindt.
De beschikking over een eenheid elektriciteit (bijvoorbeeld 1 MW) gedurende een periode (vaak een jaar).
Een balanceringsverantwoordelijke (BRP) is een partij die verantwoordelijk is voor het in evenwicht houden van de vraag en het aanbod van elektriciteit op de energiemarkt voor een eigen portfolio. Met de nieuwe Energiewet wordt dit belang benadrukt, omdat flexibiliteit, lokale opwekking en slim gebruik van het netwerk essentieel zijn voor het energietransitie, een doel van de wet. Een BRP kan een producent, handelaar, leverancier of grootverbruiker zijn.
Batterijopslag is het tijdelijk opslaan van elektriciteit in batterijen om het later te gebruiken, bijvoorbeeld door overtollige zonne-energie op te slaan voor gebruik 's avonds. Het systeem helpt bij het stabiliseren van het elektriciteitsnet, verhoogt energieonafhankelijkheid voor huishoudens en bedrijven, en biedt oplossingen voor netcongestie. Lees meer over onze batterijoplossingen.
Verzamelnaam voor al het afbreekbare afval: resten uit land- en bosbouw en biologisch afbreekbaar industrieel en huishoudelijk afval.
De bijmengverplichting heeft als doel om de productie van groen gas te stimuleren door een bepaald percentage groen gas toe te voegen aan het Nederlandse aardgasnetwerk. Groen gas is een gas dat wordt geproduceerd uit organisch materiaal zoals biomassa, GFT-afval of landbouwafval. Dit wetsvoorstel moet bijdragen aan de reductie van de CO2-uitstoot in Nederland.
Bij blokverwarming krijgt een huizenblok of appartementencomplex warmte geleverd via een centrale ketel. Vanaf de centrale ketel lopen leidingen naar elke woning die op de blokverwarming aangesloten is.
Een vloeibare fossiele brandstof die na bewerking gebruikt wordt als transportbrandstof en voor de productie van zeer veel chemische producten.
Een zachtere vorm van steenkool die meer zwavel bevat.
Compressed Natural Gas, in het Nederlands vertaald als aardgas onder druk. Dit wordt meestal gemaakt door aardgas met behulp van een compressor te comprimeren tot een druk van ca. 200 bar. Aardgas wordt gecomprimeerd omdat het zo minder ruimte inneemt. CNG wordt met name toegepast als voertuigbrandstof.
CO2 staat voor koolstofdioxide, een kleurloos, geurloos gas dat uit één koolstofatoom en twee zuurstofatomen bestaat. Het komt van nature voor in de atmosfeer en is essentieel voor het leven: planten gebruiken het voor fotosynthese om zuurstof te produceren. Echter, menselijke activiteiten, vooral de verbranding van fossiele brandstoffen, hebben de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer sterk doen toenemen, waardoor het een broeikasgas wordt dat bijdraagt aan klimaatverandering.
CO2-handel, ook wel emissiehandel genoemd, is een marktmechanisme waarbij bedrijven emissierechten kopen en verkopen om de uitstoot van CO2 (en andere broeikasgassen) te reguleren en te verminderen. Met één emissierecht mag een bedrijf één ton CO2 uitstoten. Binnen het EU-emissiehandelssysteem (EU ETS) daalt het aantal beschikbare rechten jaarlijks, wat de prijs van rechten verhoogt en bedrijven stimuleert om te investeren in duurzamere productieprocessen om kosten te besparen.
Een bewerkte vorm van steenkool die betere verbrandingseigenschappen heeft. Het wordt voornamelijk gebruikt in hoogovens bij de productie van staal.
Met het afsluiten van een Corporate Power Purchase Agreement (CPPA) bent u gedurende een lange periode verzekerd van de levering van duurzame elektriciteit tegen een vaste prijs, afkomstig van een specifiek windpark.
Duurzame energie, ook wel hernieuwbare energie genoemd, is energie afkomstig van natuurlijke bronnen die constant worden aangevuld. Dit is energie uit wind, waterkracht, zon, bodem, buitenluchtwarmte en biomassa. Fossiele energie en kernenergie vallen niet onder hernieuwbare energie, omdat deze afkomstig zijn uit bronnen die niet worden aangevuld (bron CBS).
Onze marktexperts volgen dagelijks de ontwikkelingen op de energiemarkt in Nederland en internationaal. Ze weten daardoor precies wat er speelt. Deze kennis delen ze graag met u. Meld u aan en vergroot uw energiekennis over de energiemarkt.
Elke aansluiting voor (grootverbruik) elektriciteit of gas heeft een unieke, 18-cijferige EAN-code. EAN staat voor European Article Number. Alle energieleveranciers, netbeheerders en transporteurs gebruiken deze codes om verbruiksgegevens uit te wisselen.
Elektriciteit is een stroom van elektronen. Logisch dus, dat we elektriciteit ook wel ‘stroom’ noemen. Elektronen zijn onzichtbaar kleine deeltjes met een negatieve elektrische lading. Wanneer uw computer of een ander elektrisch apparaat aanstaat, dan stromen de elektronen door de onderdelen van dat apparaat. Hierdoor krijgt het apparaat de energie die het nodig heeft om te werken.
Een officieel certificaat dat informatie geeft over de hoeveelheid energie die bij standaard gebruik van een gebouw nodig is. Een energielabel bevat de energie-index en de energieklasse van een bepaald gebouw op een bepaald adres. Bij verhuur of verkoop van een bedrijfspand is een energielabel verplicht. Vanaf 2023 is het verplicht voor kantoorpanden met meer dan 100 m2 om minimaal energielabel C te hebben.
De overgang van grootschalig gebruik van fossiele brandstoffen naar spaarzaam gebruik van duurzame energiebronnen of hernieuwbare brandstoffen.
Een punt waar transportcapaciteit kan worden gecontracteerd of verhandeld om aardgas via het landelijke gastransportnet in te kunnen voeren. Entrypunten zijn onder te verdelen naar binnenlandse productiepunten (43), grenspunten (17), ondergrondse opslagpunten (7) en TTF punten (4).
De EPEX-markt is een Europese beursplaats voor de handel in elektriciteit, ook wel waar de prijzen voor stroom dagelijks op uurbasis worden bepaald op basis van vraag en aanbod. Het is een spotmarkt waar energieproducenten, energieleveranciers, handelaren en grote afnemers elektriciteit inkopen en verkopen voor de korte termijn, met name voor de volgende dag (de Day-aheadmarkt).
Het Europese systeem voor emissiehandel (afkorting van: European Union Emissions Trading System) is het eerste en grootste systeem voor het verhandelen van uitstootrechten van broeikasgassen. Het systeem werkt met een beperkt aantal emissierechten die bedrijven moeten kopen om hun uitstoot te dekken. Dit aantal rechten wordt jaarlijks lager, waardoor bedrijven worden gestimuleerd om te investeren in milieuvriendelijkere technologieën om hun uitstoot te verminderen.
ETS-2 is een door de Europese Unie opgezet systeem om de CO2-uitstoot in Europa kosteneffectief terug te dringen. Het ETS-2 systeem zal naast het bestaande ETS-1 functioneren, dat gericht is op energie-intensieve industrieën, de elektriciteitssector en commerciële luchtvaart, totdat er een eventuele integratie van beide systemen plaatsvindt.
De kosten die de op het gasnet aangesloten partij betaalt aan de landelijke gasnetbeheerder GTS voor het in stand houden van het net.
Het punt waar transportcapaciteit kan worden gecontracteerd of verhandeld om aardgas aan het landelijke net te kunnen onttrekken. Exitpunten zijn onder te verdelen naar industriële punten (420), lokale distributiepunten, de zogenaamde pseudo-gossen (682), grenspunten (22), ondergrondse opslagpunten (7) en TTF punten (4).
Winbare materialen die afkomstig zijn uit resten van planten en dieren die miljoenen jaren geleden in aardlagen terecht kwamen. Veel gebruikte fossiele brandstoffen zijn steenkool, aardgas en aardolie.
Garanties van Oorsprong (GvO’s) zijn het bewijsstuk dat duurzame elektriciteit is geproduceerd. De energieleverancier koopt GvO’s en boekt deze ten behoeve van haar afnemer bij VertiCer (een dochteronderneming van TenneT die volgens de huidige regelgeving belast is met de registratie van GvO’s).
GasTerra is actief in de handel en levering van aardgas in Nederland en het buitenland en is een afsplitsing sinds 2005 van de Nederlandse Gasunie. GasTerra zal worden opgeheven op 31 december 2026.
Elektriciteit die is opgewekt met behulp van fossiele brandstoffen.
De nieuwe Energiewet, die de oude Gaswet vervangt en vanaf 1 januari 2026 van kracht wordt, heeft grote gevolgen voor GasTransportServices (GTS), met name door de integratie van bestaande wetgeving, nieuwe regels voor investeringen (zoals waterstofnetwerken) en het beïnvloeden van transporttarieven, die fors stijgen vanwege lager gasverbruik en investeringen in de transitie.
Kernactiviteiten van GTS onder de nieuwe Energiewet:
Groen gas is een gas op basis van biogas. Biogas wordt gemaakt uit biomassa: afval uit landbouw, industrie en huishoudens. Met groen gas in het gasnet is er minder aardgas nodig voor het verwarmen van woningen en in de industrie. Dat scheelt in de uitstoot van CO2.
Laagcalorisch gas afkomstig uit het aardgasveld van Slochteren. Wordt ook wel G-gas genoemd.
Volgens de nieuwe Energiewet heeft u een grote aansluiting als uw aansluiting een doorlaatwaarde heeft van meer dan 3x80 Amp. voor elektriciteit. En een doorlaatwaarde van meer dan 40 m3(n) per uur voor gas.
Hernieuwbare energie, ook wel duurzame energie genoemd, is energie afkomstig van natuurlijke bronnen die constant worden aangevuld. Dit is energie uit wind, waterkracht, zon, bodem, buitenluchtwarmte en biomassa. Fossiele energie en kernenergie vallen niet onder hernieuwbare energie, omdat deze afkomstig zijn uit bronnen die niet worden aangevuld (bron CBS).
Aardgas - niet afkomstig uit het Slochteren - dat gebruikt wordt in industrie en bij elektriciteitscentrales. Wordt ook wel H-gas genoemd.
Op de ICE Endex (European Energy Derivatives Exchange) beurs wordt elektriciteit verhandeld voor lange termijn contracten. Omdat de ICE Endex een termijnmarkt is, komt de prijs per periode tot stand: per maand, kwartaal of jaar. Gemiddeld gezien is de prijs per kWh hier hoger dan op de spotmarkt, zoals EPEX SPOT Day-Ahead, waar elektriciteit wordt verhandeld voor korte termijn contracten.
Eenheid voor energieverbruik of -productie. Voorbeeld: afname van 0,5 MW elektrisch vermogen gedurende een uur levert een verbruik op van 500 kWh.
Volgens de nieuwe Energiewet heeft u een kleine aansluiting als uw aansluiting een doorlaatwaarde heeft die kleiner dan of gelijk aan 3x80 Amp. voor elektriciteit en/of een aansluiting heeft met een doorlaatwaarde kleiner dan of gelijk aan 40 m3(n) per uur voor gas.
Verzamelnaam van verschillende soorten steenkool. Steenkool is een fossiele, harde brandstof die miljoenen jaren geleden is ontstaan door onder hoge druk plantaardig materiaal samen te persen.
Een infrastructuur element dat elektrische energie levert om elektrische plug-in-voertuigen op te laden. Naast ‘normale’ laadpalen zijn er ook snellaadpalen. Die zijn in staat om een voertuig binnen een half uur van voldoende elektrische energie (circa 25 kWh) te voorzien om verder te rijden.
Systeem waarin een consument of kleinzakelijke klant alle energiezaken laat regelen door de leverancier. De leverancier is het enige aanspreekpunt voor de klant. De klant krijgt alleen van de leverancier een rekening, waarop ook systeembeheerkosten van de systeembeheerder (nieuwe term voor de netbeheerder) staan en eventueel de kosten van het gebruik van de meter.
De leverancier en de systeembeheerder maken afspraken over de verrekening van systeembeheerkosten, de verdeling van de verantwoordelijkheden en de vrijwarende betaling door de consument. Binnen het leveranciersmodel zorgt de leverancier van energie voor één rekening, zowel voor de levering als voor de systeembeheerkosten.
Liquefied Natural Gas - vloeibaar aardgas. Onder zeer lage temperatuur vloeibaar gemaakt gas. Door de enorme reductie in volume is het goed te transporteren over zee. Dat kan goedkoper zijn dan transport via een pijplijn.
Officieel ‘Meetverantwoordelijke Partij’ zijn de bedrijven die metingen op het elektriciteitsverbruik mogen verrichten en andere werkzaamheden aan de elektriciteitsmeters.
Joule is de eenheid voor energie die wordt gebruikt voor (de energiewaarde van) aardgas. Eén megajoule is 1.000.000 joule. Een kWh staat gelijk aan 3,6 MJ.
Eenheid van elektrisch vermogen. Eén megawatt is 1.000.000 Watt.
Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. Het uitgangspunt van MVO is het streven naar een balans tussen de 3 P’s: people, planet en profit.
Model waarin de netbeheerkosten door de netbeheerder rechtstreeks aan de klant (verbruiker) worden gefactureerd en niet via de nota van de leverancier (leveranciersmodel).
Kosten die TenneT berekent aan de leverancier voor het verschil tussen de door de leverancier voorspelde hoeveelheid elektriciteit per klant (energie-inkoop volume) en het werkelijke verbruik. Lees alles over onbalanskosten.
Organisatie van olie-exporterende landen, een samenwerkingsverband van veertien landen die netto olie uitvoeren.
Bij gas - directe contracten tussen inkoop- en verkooppartijen. Deze contracten zijn inclusief capaciteit.
Naast ons wekelijkse MarktRapport houden we u ook graag op de hoogte via een maandelijkse podcast over de energiemarkt: de MarktRappodcast. Onze marktexperts gaan hierin dieper in op gebeurtenissen op de energiemarkten, analyseren specifieke marktontwikkelingen en delen hun verwachtingen voor de komende maand.
Beschikking over een hoeveelheid elektriciteit gedurende piekuren elke werkdag van 7.00 tot 23.00 uur.
Op basis van uw energieverbruik uit het verleden valt u binnen een bepaald verbruiksprofiel. Op basis van dit profiel betaalt u bepaalde profielkosten. De profielkosten zijn slechts een klein onderdeel van de totale energieprijs.
Een zonnepaneel of fotovoltaïsch paneel, kortweg PV-paneel, is een paneel dat zonne-energie omzet in elektriciteit. Hiertoe wordt een groot aantal fotovoltaïsche cellen op een paneel gemonteerd. De zonne-energie die zo wordt opgevangen, bijvoorbeeld bij zonnedaken of zonneakkers, is een vorm van duurzame energie. Het op deze wijze opvangen en omzetten van zonne-energie wordt kortweg 'zon-PV' genoemd.
Subsidieregeling voor bedrijven en (non-profit) instellingen die hernieuwbare energie (gaan) produceren. Lees meer over de SDE++ subsidieregeling.
Bij stadsverwarming worden verschillende bronnen gebruikt om water te verwarmen. Dit warm water gaat via ondergrondse leidingen naar een huis of bedrijf. Lees meer over stadsverwarming.
Met stadskoude worden gebouwen gekoeld met koud water uit een meer of recreatieplas in de buurt. Lees meer over stadskoude.
Het proces waarbij met permanente regeling de hoeveelheid geproduceerde én afgenomen elektriciteit in evenwicht blijft.
Beheerder van het Nederlandse hoogspanningsnet en uitvoerder van systeemdiensten (waaronder systeembalans). TenneT is in handen van de Nederlandse overheid en tevens actief in Duitsland. TenneT verzorgt in Nederland en Duitsland het transport en de balans van het net.
(Zonne)energie die u zelf opwekt, kunt u terugleveren aan het openbare energienet. Lees meer over terugleveren.
Een virtuele Nederlandse handelsplaats waar zowel Nederlandse als buitenlandse partijen hoogcalorisch gas kunnen in- en verkopen. Gas kan voor aanvang van het transport worden overgedragen naar een andere netgebruiker. De verkoper van het gas creëert een virtueel exitpunt; de inkoper van gas creëert een virtueel entrypunt. Er wordt geen capaciteit verhandeld. Notering vindt eenmaal per dag plaats op ICE Endex.
Een vollastuur of vollastuur per jaar is de eenheid voor een aspect van energetisch rendement van een generator. Het aantal vollasturen van een generator wordt berekend door het aantal te verwachten kilowattuur (kWh) te delen door het nominale vermogen van de generator in kilowattpiek (kWp).
Meeteenheid voor de capaciteit van fotovoltaïsche cellen (zonnecel of zonnepaneel) om zonne-energie om te zetten in elektriciteit. Eén wattpiek is de productie van een elektrisch vermogen van 1 watt (W) onder standaard omstandigheden.
Warmte- en koudeopslag (WKO) is een methode om energie in de vorm van warmte/ koude op te slaan in de bodem. De techniek wordt gebruikt om gebouwen te verwarmen en/of te koelen. Ook voor energie voor glastuinbouw wordt steeds vaker gebruikgemaakt van deze techniek.
Warmte-krachtkoppelingsinstallatie (WKK) wordt in de glastuinbouw gebruikt om de kas te verwarmen en tegelijkertijd stroom te produceren. Vrijgekomen CO2 wordt gebruikt om het gewas te laten groeien en elektriciteit die niet gebruikt wordt, wordt teruggeleverd aan het energienet.
De energiemarkt is altijd in beweging. Daarom is het belangrijk om de ontwikkelingen scherp in de gaten te houden. Ons team van marktexperts doet dit continu en weet daardoor precies wat er speelt. Wij helpen u slimmer en duurzamer om te gaan met energie.
