MarktRapport - week 38

Ontwikkelingen van deze week

Deze hoge marktprijzen zijn het gevolg van de aanhoudende onrust in het Midden-Oosten en de daarmee gepaard gaande sluiting van de Straat van Hormuz. De politieke situatie in het Midden-Oosten is de afgelopen tijd verder verslechterd en er lijkt op korte termijn geen uitzicht op een vredesakkoord. Om alsnog wel voldoende LNG te kunnen importeren in Europa is een hoge gasprijs ook nodig. Als de gasprijzen in Europa lager zouden liggen, kunnen de LNG-tankers ervoor kiezen om hun lading naar Azië te brengen, waar op dit moment de vraag naar LNG ook hoog is door de afwezigheid van LNG uit het Midden-Oosten. 

Gasopslagen 

Het vulniveau van de gasopslagen wordt de komende tijd steeds belangrijker nu de start van het stookseizoen nadert. Aangezien de gasopslagen na het vorige stookseizoen een record-laag niveau hadden bereikt, wordt het nu lastig om de gasopslagen tijdig voldoende gevuld te krijgen voor het komende stookseizoen. Daar komt bij dat de traditionele business case om gasopslagen te vullen in de zomer als de gasprijs laag is, en te verkopen in de winter als de gasprijs hoog is, negatief is. De huidige vulgraad van de Nederlandse gasopslagen is 53%, in Europa zijn de gasopslagen voor gemiddeld 68% gevuld. De Nederlandse overheid heeft inmiddels de vuldoelstelling bijgesteld van 80% naar 64%. Door de negatieve business case voor het vullen van de gasopslagen is de huidige vulgraad van 53% in Nederland bijna volledig toe te schrijven aan overheidspartij Energie Beheer Nederland (EBN). 

CO₂-emissierechten 

De prijs van CO₂-emissierechten staat halverwege de week op ongeveer hetzelfde niveau als vorige week met een prijs van net boven de 85 €/ton CO₂. Afgelopen maandag (14 september) sloot de markt op 87,99 €/ton, maar vrij snel daarna daalde de prijs ook weer naar het eerdere niveau. Waarschijnlijk is deze prijsvolatiliteit vooral het gevolg van het handelen door marktpartijen en niet zozeer het resultaat van andere ontwikkelingen op de energiemarkten. De verwachting is wel dat de CO₂-prijs op een hoog niveau blijft als ook de gasprijzen op het huidige hoge niveau blijven. De hoogte van de gasprijzen zorgt namelijk voor een verschuiving van gas naar kolen voor het opwekken van elektriciteit. De opwek met kolen zorgt voor een hogere CO₂-uitstoot, waardoor de vraag naar de emissierechten toeneemt.  

Daarnaast speelt ook de huidige discussie binnen de Europese Unie over de hervorming van de emissiemarkt een rol. De Europese Commissie heeft in juli voorstellen gepresenteerd om het ETS1-systeem, dat is gebaseerd op de handel in emissierechten, aan te passen om de concurrentiepositie van de Europese industrie te versterken. Daarbij blijft het systeem behouden, maar wordt voorgesteld om bepaalde onderdelen te versoepelen. Het belangrijkste voorstel is om het emissieplafond minder snel af te bouwen. De voorstellen worden de komende tijd verder behandeld door het Europees Parlement en de lidstaten, waarna een definitief besluit volgt. 

Elektriciteitsprijzen op de spotmarkt stijgen mee 

De hoge gasprijzen laten zich ook gelden op de spotmarkt. De elektriciteitsopbrengst van wind en zon viel vooral in de avondpiek tegen (de zogeheten dunkelflaute), waardoor de prijs bepaald werd door de inzet van elektriciteitscentrales die produceren met fossiele brandstoffen. Dit resulteerde vorige week in hoge spotprijzen, zo kwam donderdag 10 september de spotprijs van elektriciteit tussen 19:45 en 20:00 uur zelfs uit op 605,122 €/MWh. Afgelopen maandag kwam de prijs ook weer boven de 400 €/MWh uit, dat was tussen 19:15 en 20:30 uur. Mocht de wind de komende tijd weer gaan aantrekken, dan zou dat ervoor kunnen zorgen dat de prijzen in de avondpieken wat zullen dalen. 

Ontwikkeling energieprijzen in beeld

In de grafieken en jaarblokken ziet u de gevolgen van deze ontwikkelingen op de energiemarkt terug in de energieprijzen.