MarktRapport - week 35

Ontwikkelingen van deze week

Met deze prijs bereikte het TTF-maandvooruitcontract het hoogste niveau in vijf maanden. De aanleiding voor deze meest recente stijging waren de al verwachte nieuwe Amerikaanse sancties tegen Iran. Ook het nieuws dat Europa moeite heeft om in aanloop naar de winterperiode de gasopslagen voldoende te vullen, draagt bij aan het stijgende prijsniveau.   

Ondanks correctie blijft de markt volatiel 

De gasmarkt reageerde op nieuwe Amerikaanse sancties tegen Iran, nadat minister van Financiën Scott Bessent waarschuwde dat landen die handel blijven drijven met Iran het risico lopen de toegang tot het op de dollar gebaseerde Amerikaanse financiële systeem te verliezen. De Iraanse minister van Economische Zaken, Ali Madanizadeh, stelde dinsdag dat Iran "volledig voorbereid" is op de nieuwe sancties. Volgens hem erkennen China en Rusland de Amerikaanse maatregelen niet en verwacht Teheran dat ook andere landen zich tegen de sancties zullen blijven verzetten. Hierdoor zou de impact op de Iraanse economie beperkt kunnen blijven. Hierop liet de markt gisteren (dinsdag 25 augustus) wel een correctie zien, en kwam de prijs van het maandvooruitcontract uit op 66,588 €/MWh. 
 
De aanhoudende onzekerheid over de heropening van de Straat van Hormuz zorgt ervoor dat de gasmarkt onder druk blijft staan. Marktpartijen verwachten niet dat de belangrijke vaarroute op korte termijn weer volledig opengaat, wat gevolgen zal hebben voor de aanvoer van gas naar Europa de komende maanden. En daarmee komt het vullen van de Europese gasvoorraden verder onder druk te staan. 

Beperkte gasvoorraden en vulgraden 

De huidige lage vulgraden van de Europese gasopslagen én de onzekerheid over voldoende aanvoer van LNG zorgen voor aanhoudende marktonrust. De Nederlandse gasopslagen zijn momenteel voor circa 44% gevuld, dat is ongeveer 64 TWh. Gasunie adviseerde eerder al om ervoor te zorgen dat in de winter 115 TWh aan gas is opgeslagen. Dat is een niveau waarbij rekening wordt gehouden met een winter die vergelijkbaar is met de strengste van de afgelopen dertig jaar. Maar zelfs de verlaagde Europese doelstelling van 74% (gelijk aan circa 107 TWh) lijkt bij het huidige vultempo buiten bereik. Gasunie meldt vanochtend dat dit voor een normale winter geen probleem is voor de leveringszekerheid, maar geeft wel aan dat de kwetsbaarheid bij langdurige koude of onverwachte aanvoerverstoringen hiermee toeneemt. 

Minder aanbod van elektriciteit in Europa 

De stijging van de gasprijzen werkt ook door in de CO₂- en elektriciteitsmarkten, waar eveneens hogere prijsniveaus worden genoteerd. Die stijging is onder andere het gevolg van minder aanbod, doordat zowel de waterkrachtproductie in Europa als de Franse nucleaire productie onder druk staan. De onderhoudswerkzaamheden aan Franse kerncentrales duren langer dan gepland. Hoewel de nucleaire productie de afgelopen week enigszins is hersteld, zorgen vertragingen bij meerdere reactoren (Golfech-2 & Cattenom-4) voor onzekerheid over de beschikbaarheid van voldoende capaciteit in september. Omdat Frankrijk de grootste exporteur van elektriciteit in Europa is, kan dit ook gevolgen hebben voor de prijzen van elektriciteit in Nederland. Minder Franse export van elektriciteit naar omringende landen zal in die landen tot hogere prijzen leiden. 

Ook de waterreservoirs voor de waterkrachtcentrales bevinden zich in Europa op een meerjarig dieptepunt. Zo daalden de Spaanse waterreservoirs in de week tot en met 23 augustus naar het laagste niveau sinds januari dit jaar. Hoewel de neerslag recent toenam, waardoor de daling wat afremde, blijft de watervoorraad krap. Het verminderde aanbod van elektriciteit uit waterkrachtcentrales draagt ook bij aan minder hernieuwbare elektriciteit, waardoor de elektriciteitsprijzen verder onder druk komen te staan. 

Ontwikkeling energieprijzen in beeld

In de grafieken en jaarblokken ziet u de gevolgen van deze ontwikkelingen op de energiemarkt terug in de energieprijzen.