MarktRapport - week 3

Ontwikkelingen van deze week

De afgelopen maanden leek de markt vol vertrouwen dat het geen probleem zou zijn om de winter door te komen met de huidige gasopslagen (in de EU 54% gevuld, in NL 40%). Nu er voor het einde van deze maand nog meer koud weer wordt voorspeld en er ook weinig wind wordt verwacht, lijkt het sentiment te veranderen. De aanhoudende kou zorgt voor een hogere onttrekkingsgraad uit de toch al matig gevulde gasopslagen, waardoor we zien dat de prijzen alsnog stijgen.

De verschillende geopolitieke situaties zoals de aanvallen van Rusland op de Oekraïense energie-infrastructuur en de sterk toegenomen onrust in Iran dragen daar mogelijk ook aan bij. Iran ligt in een voor de olie- en gasinstructie belangrijke regio. Later deze maand wordt er ook koud weer verwacht in Noordoost-Azië, wat daar tot een verhoogde vraag naar LNG zou kunnen leiden. Deze concurrentie in de vraag naar LNG zou ervoor kunnen zorgen dat het aanbod in Europa minder zal zijn.

Gasopslagen

Met de huidige lage vulgraad van de gasopslagen is de markt erg gevoelig voor verstoringen in het gasaanbod of voor andere invloeden van buitenaf die de gas en LNG-toevoer naar Europa mogelijk kunnen doen verminderen. De gasopslagen vormen normaal gesproken in de winter een extra buffer en zorgen daarmee voor zekerheid. Als er minder of weinig gas beschikbaar is vanuit de reguliere aanvoer, kan er gas uit de gasopslagen worden gebruikt. Dit zorgt ervoor dat er veel vertrouwen is in het goed doorkomen van de winter en eventuele prijsstijgingen beperkt blijven.

De gasopslagen zijn niet alleen in de winter van belang, ook in de zomer kunnen ze van invloed zijn op de gasprijs. Er moet immers erg veel gas in de opslagen worden geïnjecteerd om de volgende winter goed door te komen. Als de opslagen na de winter nagenoeg leeg zijn, zullen deze maximaal gevuld moeten worden, wat de vraag naar gas in de zomer zal doen toenemen> Hierdoor zal de gasprijs gaan stijgen. 

CO₂-emissierechten

De prijs van CO₂-emissierechten is al lange tijd aan het stijgen en inmiddels is de prijs voor dec-26 (momenteel het meest verhandeld) met een prijs van 90,740 €/MWh boven de 90 euro uitgekomen. Dit betekent een prijsstijging van 25% sinds juli vorig jaar. Het geleidelijk verlagen van de maximale uitstoot van CO₂ door bedrijven en het minder beschikbaar stellen van emissierechten (beide als gevolg van EU-beleid) zijn hiervoor de belangrijkste redenen. 

Elektriciteitsprijzen

De gestegen gasprijzen zijn ook terug te zien op de elektriciteitsmarkt. De prijs van elektriciteit voor de langere termijn is opgebouwd uit de prijs van fossiele brandstoffen en CO₂-emissierechten. Op de spotmarkt speelt de opwek uit hernieuwbare bronnen juist een veel grotere rol, maar ook hier is de gasprijs een factor. De spotmarkt liet in de afgelopen week een aantal uitschieters naar boven zien; zo werd verschillende keren een prijs van boven de 200 €/MWh genoteerd. Zoals tegenwoordig wel vaker het geval is, was dit meestal voor kwartieren aan het begin van de ochtend en avond wanneer de vraag naar energie groot is. Op donderdag 8 januari ging de prijs zelfs over de 250 €/MWh. Voor vandaag (woensdag 14 januari) komt de prijs voor het kwartier 17:30-17:45 uur ook weer boven de 200 €/MWh uit met een prijs van 215,04 €/MWh. 

Ontwikkeling energieprijzen in beeld

In de grafieken en jaarblokken ziet u de gevolgen van deze ontwikkelingen op de energiemarkt terug in de energieprijzen.