Duurzaamheidsindex van Nederland (DiNG)

Om na te gaan in welke gemeente(n) inwoners het meeste bezig zijn met duurzaamheid, heeft Vattenfall de Duurzaamheidsindex Nederlandse Gemeenten in het leven geroepen.

Overheden, het bedrijfsleven en ook steeds meer particulieren zijn intensief bezig met duurzaamheid. Vooral op gebied van duurzame energie lijkt het bewustzijn sterk te groeien. 

Particuliere huishoudens proberen steeds vaker hun steentje bij te dragen. Dit doen zij bijvoorbeeld in het verkeer, door te kiezen voor ‘groener’ vervoer, maar ook thuis, door te kiezen voor zonne-energie of door bijvoorbeeld een warmtepomp of zonneboiler te installeren. 

Duurzaamheidsindex Nederlandse Gemeenten

Om inzicht te krijgen in hoeverre er regionale verschillen bestaan in de manier waarop Nederlandse huishoudens -per gemeente- bijdragen aan een groener Nederland, deed Vattenfall uitvoerig bureauonderzoek.

Data van Rijkswaterstaat, de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland met betrekking tot de ISDE subsidie (voor de investering van duurzame energie), het Centraal Bureau voor de Statistiek aangaande zonnepanelen per huishouden en de versteningsgegevens van Cobra Groeninzicht; werden onder de loep genomen.

De conclusies van het onderzoek zijn verdeeld in 3 domeinen (zonnestroom, ISDE aanvragen en de verstening in tuinen). Deze 3 indexen zijn gebundeld tot een uiteindelijke Duurzaamheidsindex, die -per gemeente- in kaart heeft gebracht in welke mate huishoudens actief bijdragen aan duurzaamheid.

Zonnestroom: huishoudens met zonnepanelen

Door particulieren wordt er steeds vaker gekozen voor zonne-energie. Zo heeft 9% van de Nederlandse huishoudens in Nederland inmiddels zonnepanelen op het dak. Het aandeel huishoudens met zonnepanelen verschilt echter flink per gemeente.

Voorbeeld: in 2018 had 33,6% van de Loppersumse huishoudens zonnepanelen. Dit percentage wijkt fors af van andere gemeenten. Zo had slechts 2% van de huishoudens in Amsterdam en Rotterdam zonnepanelen. Dit verschil is mogelijk te verklaren door de relatief grote mate van hoogbouw in de grote(re) steden. Ook is er in veel steden sprake van een rijksbeschermd stadsgezicht. Voor het plaatsen van zonnepanelen is dan vaak een omgevingsvergunning nodig.

Op provinciaal gebied is het Drenthe waar de meeste huishoudens zonnepanelen hebben. Ook Zeeuwse huishoudens kiezen relatief vaak voor zonnepanelen. In Zuid-Holland is het percentage huishoudens met zonnepanelen juist het laagst.


Bron: Vattenfall.nl

ISDE aanvragen: subsidie-aanvragen voor duurzame energie

De zogeheten Investeringssubsidie Duurzame Energie (ISDE) is een tegemoetkoming voor huishoudens die willen investeren in duurzame energie. Deze subsidie kan gebruikt worden voor de aanschaf van een warmtepomp, zonneboiler, pelletkachel en biomassaketel. In 2016 en 2017 werden er - in de gemiddelde gemeente - 50,9 ISDE aanvragen gedaan per 10.000 huishoudens.

Kijkend naar het aantal particuliere subsidieaanvragen voor de ISDE regeling, is er sprake van grote regionale verschillen. Het gemiddelde aantal aanvragen is relatief het hoogst op Ameland. Per 10.000 huishoudens werden hier namelijk 426 aanvragen gedaan. Dit is ruim acht keer meer dan het landelijk gemiddelde

Wat vooral opvalt, is het gegeven dat relatief veel ISDE aanvragen uit het noorden van Nederland komen. Vooral voor pelletkachels en biomassaketels zijn hier veel subsidie aanvragen goedgekeurd. Voor zonneboilers en warmtepompen zijn de goedgekeurde aanvragen meer evenredig verdeeld over het land.


Bron: Vattenfall.nl

Verstening van de tuin per gemeente

Vattenfall heeft -naast zonnepanelen en subsidieaanvragen- ook gekeken naar de mate waarin tuinen in Nederland “versteend” zijn. De verstening van tuinen draagt namelijk niet bij aan een klimaatbestendige en duurzame omgeving binnen de gemeente. Meer groen verbetert het milieu, zorgt voor schonere lucht, werkt goede waterberging in de hand, dempt geluidshinder en verkoelt bij warmte. Ook vinden dieren beschutting en voedsel in een groene tuin.

In de gemiddelde Nederlandse gemeente is 36,7% van de tuinen versteend. Niet alle gemeenten blijken even groen. Zo valt het op provinciaal niveau op dat de tuinen in Flevoland het meest versteend zijn. Binnen de provincie zijn alle 6 de gemeenten ‘meer versteend’ dan gemiddeld. De meest versteende gemeente is Almere (66,2%).

Op landelijk niveau is Wassenaar de ‘minst versteende’ gemeente (9,5%). De top 5 groenste en dus “minst versteende” gemeenten zijn:

  1. Wassenaar, Zuid-Holland (9,5%)
  2. Molenlanden, Zuid-Holland (10,5%)
  3. Zoeterwoude, Zuid-Holland (12%)
  4. Bloemendaal, Noord-Holland (15,5%)
  5. Midden-Delfland, Zuid-Holland (16,3%)

Bron: Vattenfall.nl

Als je zelf wilt weten hoe jouw wijk het doet wat verstening betreft, gebruik dan deze tool van LocalFocus.

Duurzaamheidsindex van Nederland (DiNG): zo duurzaam is jouw gemeente

Het aantal zonnepanelen, ISDE aanvragen en de mate van verstening laten grote regionale verschillen zien in de manier waarop Nederlandse huishoudens bijdragen aan een duurzamer Nederland. De uitkomsten van de analyses zijn door Vattenfall samengevat in de Duurzaamheidsindex van Nederland. 

Over de Duurzaamheidsindex van Nederland:
In de index is per categorie een duurzaamheidsscore bepaald. Deze gemeentelijke score is gebaseerd ten opzichte van het landelijke gemiddelde, dat als 1-score als uitgangspunt wordt genomen.


Bron: Vattenfall.nl

De Groningse gemeente Loppersum komt uit de bus als duurzaamste gemeente van Nederland. Met een indexscore van 5,9 doen inwoners het hier bijna 6 keer zo goed als landelijk gemiddeld. De gehele top 10 ziet er als volgt uit:

  1. Loppersum, Groningen (5,9)
  2. Ameland, Friesland (4,4)
  3. Westerveld, Drenthe (4,1)
  4. Het Hogeland, Groningen (3,9)
  5. Staphorst, Overijssel (3,5)
  6. Opsterland, Friesland (3,5)
  7. De Wolden. Drenthe (3,5)
  8. Dalfsen, Overijssel (3,4)
  9. Midden-Drenthe, Drenthe (3,3)
  10. Veere, Zeeland (3,3)

Het minst duurzaam is de gemeente Diemen, met een indexscore van -0,7 doen zij het bijna drie keer minder goed dan landelijk gemiddeld.