Beluister de MarktRappodcast over de ontwikkelingen op de energiemarkt

Luister de nieuwste podcast

In deze MarktRappodcast kijken de experts van Vattenfall samen met gast Andrew van der Haar van de Dutch Data Center Association terug op de energiemarktontwikkelingen van januari. Ze bespreken onder meer de sterk schommelende gas- en CO₂‑prijzen, de extreem lage gasvoorraden, de geopolitieke invloeden, en de toenemende uitdagingen rond netcongestie. Ook komt de opmars van datacenters en AI uitgebreid aan bod: wat betekent die groei voor het elektriciteitsnet en de duurzaamheid en het energiegebruik in Nederland? U hoort het in deze aflevering van de MarktRappodcast.

Dit alles hoort (of leest) u in deze 36:55 minuten durende aflevering van de MarktRappodcast. Ook onze eerdere podcasts zijn op Spotify en Apple terug te vinden.

Ook is er met Andrew van der Haar een speciale MarktRappodcast opgenomen die volledig over de datacenter sector gaat. Wilt u weten welke energie gerelateerde zaken er in die sector spelen, wat de impact van AI is op het toenemende energieverbruik en de belasting ervan op ons elektriciteitsnet, maar ook welke energiebesparende maatregelen er door datacenters al worden genomen? Luister dan de MarktRappodcast special over datacenters. Binnenkort vindt u hier de link.

Heeft u vragen?

Heeft u een vraag over de energiemarkt of over energie in het algemeen? Mail deze dan naar podcast@vattenfall.nl. We behandelen uw vraag graag in een volgende podcast.

Lees de podcast

Peter Kortstra (presentator):

Dit is MarktRappodcast, een maandelijkse podcast van Vattenfall. In deze podcast bespreken we met marktexperts de belangrijkste trends en ontwikkelingen op de energiemarkt en andere energiegerelateerde onderwerpen. 

Welkom bij de tweede podcast van dit jaar waarin we terugkijken op de maand januari. Ik zeg volgens mij niet te veel als ik zeg dat de trend van de vele ontwikkelingen die we vorige maand zagen — dat al die ontwikkelingen zich in snel tempo opvolgen — heeft doorgezet. Want ook deze maand waren er weer veel bewegingen te zien op de verschillende energiemarkten. En dan met name ook de gasprijs; die maakt wel een behoorlijke ontwikkeling door. Daar komen we zo uitgebreid op terug. 

Deze maand hebben we een gast aan tafel die ik graag aan u wil voorstellen. Want als u deze podcast vaker luistert, dan hebben we het ook best wel vaak over datacenters. En vooral ook de opkomst van AI en de exponentiële groei van het aantal datacenters. En de impact die dat heeft op het elektriciteitsnet en überhaupt op het elektriciteitsverbruik. Nou, een zeer interessant onderwerp waar we graag alles van willen weten. En daarom hebben we vandaag als gast aan tafel Andrew van der Haar. Welkom Andrew, leuk dat je erbij bent. 

Andrew van der Haar: 
Leuk om hierbij te zijn, natuurlijk. 

Peter Kortstra: 
Andrew is van de Dutch Data Center Association. Misschien kan ik dat beter zelf even toelichten. Wat is dat en wat doe je daar? 

Andrew van der Haar: 
De DDA is een belangrijke organisatie voor de datacenters. We zijn elf jaar geleden begonnen en we staan nog steeds voor samenwerking. We hebben diverse pijlers waar we ons op richten. Natuurlijk ook op de groei, maar wel duurzame groei. Dus duurzaamheid is een belangrijke pijler. Educatie, nieuwe mensen opleiden en werkgelegenheid en energie. En daarom zit ik hier denk ik aan tafel. 

Peter Kortstra: 
Absoluut. Daar gaan we zo uitgebreid nog over hebben. Maar goed, ik wil ook nog eventjes mijn andere collega’s aan jullie voorstellen. Dat zijn Tessa Terhoeve en Rick Marsman van de Market Expertise Desk. Ook welkom weer, beide. En mijn naam is Peter Kortstra. 

Goed dat jullie er allemaal zijn. We hebben veel te bespreken, dus laten we ook snel van start gaan. En dat doen we zoals gebruikelijk met de terugblik op de afgelopen maand, de terugblik op de maand januari. 

Peter Kortstra: 
Wat viel jullie op op de energiemarkt of in de media met betrekking tot de energiemarkt? Nou, laat ik bij onze gast beginnen. Andrew, wat viel jou op deze maand? 

Andrew van der Haar: 
Nou ja, op de energiemarkt dat die natuurlijk continu in beweging is. Vanuit de brancheorganisatie volg ik niet dagelijks de energiemarkt en de prijzen. Maar wat ik vanuit de deelnemers hoor, is dat ze dat wel doen. Dus wat viel me op is eigenlijk meer het datasoevereiniteit-vraagstuk: waar staat nou data gestald? Ja, dat is echt wel een belangrijk onderwerp voor de datacenters momenteel. En natuurlijk de wachtlijst van bedrijven die geen stroomaansluiting krijgen, de netcongestie. 

Peter Kortstra: 
Ja, exact. Nou, daar gaan we zo dadelijk ook nog over hebben. Maar inderdaad, dat zijn wel zeker actuele onderwerpen. Tessa, wat viel jou op deze maand? 

Tessa Terhoeve: 
Ja, het meest opgevallen is met name de volatiliteit van de gasprijs. Dus waar die aan het begin van het jaar heel laag was, zie je toch dat die ook vrij hoog is geworden. Dus we startten rond de 20 euro per megawattuur en kwamen op tot bijna 40 euro per megawattuur. Dat is mij zeker opgevallen. 

Peter Kortstra: 
Ja, en hij daalde daarna ook weer. Daar gaan we zo nog eventjes over hebben. Rick, wat viel jou op de afgelopen maand? 

Rick Marsman: 
Ja, ik dacht dat we het einde van het vorige jaar ook hadden over de CO₂-prijs. Dat die volgens verschillende analisten boven de 100 euro zou uitkomen. We zien de afgelopen dagen, de afgelopen week eigenlijk, juist het tegenovergestelde: een daling. En dat wordt mede ook grotendeels veroorzaakt doordat de speculatieve handel hun posities hebben verkocht. En dat die prijs dus een stuk lager ligt. 

Ook gisteren weer, 10 februari, zag je een harde daling omdat er geruchten zijn dat de EU toch iets losser gaat zijn in het verminderen van de emissie-uitstoot. En door die onzekerheid is die prijs verder gedaald. 

Peter Kortstra: 
Dus als je veel CO₂-rechten hebt gekocht de afgelopen jaren, ben je dan een beetje bekocht? 

Rick Marsman: 
Je moet natuurlijk je rechten van dit jaar wel hebben. Je ziet wel dat industriepartijen die die rechten echt voor compliance buying doen wat minder actief zijn in de handel en gewoon kopen wat ze nodig hebben. Maar als je een positie had ingenomen omdat je dacht dat je straks voor 100 euro kan verkopen, dan zit je nu aan de verkeerde kant. 

Peter Kortstra: 
Nou, dankjewel. Dat was de terugblik op januari. 

Dan wil ik graag met jullie een aantal zaken bespreken, zoals te doen gebruikelijk. En Tessa, jij had het er al even over, de ontwikkeling op de gasmarkt. Ja, dat was best wel heftig de afgelopen weken, misschien zelfs maanden. Gedurende de winter zag het er vrij rustig uit met relatief lage prijzen. Maar de afgelopen weken kwam daar toch wat verandering in. We zagen een keer fors hogere prijzen. Kun je misschien aangeven wat de reden was van die plotselinge stijging? 

Tessa Terhoeve: 
Ja, zeker. Zoals je zei, we begonnen dus heel laag. Er was heel veel goede LNG-aanvoer, met name vanuit Amerika. Dus toen zagen we echt die prijs van rond 20 à 25 euro per megawattuur. Dus wat dat betreft startte het jaar goed. 

Maar zoals we al vaker hebben genoemd: de afgelopen tijd kenmerkt zich door heel veel geopolitieke onrust. Dat was de afgelopen weken niet anders. Toen keken we vooral naar Iran. En door de ontwikkelingen daar is de gasprijs toen weer flink gestegen, omdat er door het conflict in Iran eventueel een disruptie kon komen in de toevoer van LNG naar de rest van de wereld. 

Wat er nog bovenop kwam, waren hele lage temperaturen op veel plekken in de wereld: in de EU, in de Verenigde Staten en in Azië, echt onder gemiddeld. En dat zorgde er dus voor dat de vraag enorm toenam. Dus toen zijn we rond die prijzen van 40 euro per megawattuur terechtgekomen. 

Inmiddels is het allemaal wel weer wat gaan liggen. En nu, 11 februari, zitten we volgens mij rond de 31 euro per megawattuur. Het is een beetje gedaald, temperaturen zijn iets omhoog gegaan en de situatie bij Iran is enigszins genormaliseerd. De spanning is een beetje gekalmeerd. 

Peter Kortstra: 
En hoe zit het met gasvoorraden, Rick? 

Rick Marsman: 
Ja, die zijn op dit moment extreem laag. Als je kijkt naar Nederland zitten wij op 20% vulgraad. Dat is in de afgelopen vijf jaar in ieder geval niet zo laag geweest. Ik denk dat het heel lang geleden is. Ook in Duitsland zie je hetzelfde beeld, veel lager dan de afgelopen vijf jaren. Op Europees niveau is het het laagste niveau in vijf jaar. Nog steeds heel laag. Dus dat is wel het zorgpunt voor de komende tijd: het vullen in de zomer. Hoe gaat dat lukken? 

Peter Kortstra: 
Hoe zit het dan met de aanbodzijde? Hoe ontwikkelt de vraag naar gas zich eigenlijk wereldwijd en in Europa, Tessa? 

Tessa Terhoeve: 
Ja, we hebben het inderdaad veel over de vulgraden en de aanbodzijde, maar het is ook wel heel interessant om naar de vraag te kijken. Ik had een rapport gezien van de International Energy Agency en die zei dat de vraag wereldwijd met 2% zal stijgen in 2026. En zij doen er altijd redelijk goede projecties op. 

In Europa zien we een andere trend, namelijk dat die met 2% gaat dalen, met name door de toename in hernieuwbare energie. In 2025 hebben we die daling overigens niet gezien. Ik weet niet of de luisteraars dat nog weten, maar begin vorig jaar hadden we heel weinig wind en ook heel weinig waterkracht. Daardoor hebben we heel veel gas moeten bijstoken voor onze elektriciteitsvoorziening. Maar hopelijk gaat dat dit jaar beter. Het weer moet natuurlijk een beetje meezitten. 

Op de elektriciteitsmarkt zien we eigenlijk een 12% geprojecteerde daling van gasverbruik. Dus die gascentrales hoeven echt minder vaak aan als het goed is. Maar wel een lichte stijging in verbruik door woningen en industrie. Dus uiteindelijk kom je dan op die 2% daling uit. 

Peter Kortstra: 
Jij noemde het net al, de netcongestie. We hebben het er al veel vaker over gehad. En dat de investeringen nodig zijn om te kunnen voorzien in de groeiende behoefte aan capaciteit op het elektriciteitsnet. 

Nu is er een soort achtpuntenplan gepresenteerd, volgens mij vanuit de overheid en in samenwerking met het bedrijfsleven. Dat zou er dan aan moeten bijdragen dat op korte termijn de problematiek van de netcongestie wordt opgelost. Of misschien beter gezegd: hoe ermee om te gaan. 

Op dit moment zijn er ruim 14.000 organisaties — er zullen vast ook heel veel datacenters bij zitten — maar er zijn veel bedrijven die wachten op een elektriciteitsaansluiting. 

Rick, kan jij misschien even kort aangeven waar die acht punten uit bestaan, dat plan? 

Rick Marsman: 
Ja, het aansluitoffensief. Dat is dus bedoeld om ervoor te zorgen dat we nog sneller die aansluitingen voor bedrijven kunnen voorzien of die netverzwaringen. 

Het zijn met name maatregelen om flexibiliteit in te zetten. Beter realistische prognoses maken. Herziening van de contractvoorwaarden. Duidelijk inzicht in flexverwachtingen. Regionale flexoplossingen. En bijvoorbeeld ook maatwerkafspraken met grote verbruikers. 

Wat ik zei: flex is de norm. Extra veel flexibiliteit inkopen. En het belangrijkste is denk ik wel dat de netbeheerders meer risico gaan nemen. Nu is de kans heel klein dat we even geen elektriciteit gaan hebben. Dat risico wordt dus groter. Maar daardoor kunnen we dus wel meer partijen aansluiten. Dat is denk ik het belangrijkste uit die acht punten. 

Peter Kortstra: 
Maar we hebben het nu wel even aan de problemen gehad in het netwerk en in het volume van het elektriciteitsnet. Er zou voldoende aanbod zijn van elektriciteit. Maar volgens mij is het ook niet helemaal zo dat we ons helemaal geen zorgen hoeven te maken. 

We hadden het in de vorige podcast ook over de verschuiving van Russische afhankelijkheid van Russisch gas naar meer afhankelijkheid van LNG uit de Verenigde Staten. Wat wellicht ook niet zo’n heel goede ontwikkeling is. 

Clingendael heeft daar recent een rapport over geschreven en zegt dat Europa nog steeds afhankelijk is van gas en bepaalde risico’s onderschat. 

Waar liggen volgens jou, Rick, de grootste strategische risico’s als het gaat om gas voor Europese bedrijven? 

Rick Marsman: 
Ik denk dat afhankelijkheid er altijd is geweest. Niet alleen met gas, maar ook met olie. Een groot deel van de olie komt ook uit andere landen. Dus wij als Europa zijn op heel veel vlakken afhankelijk van landen buiten Europa. 

De vraag is: hoe zorgen wij als Europa dat die landen ook afhankelijk van ons zijn vanuit economische groei? Als wij als Europa iets niet afnemen, heeft dat ook impact. Dus je moet als machtsblok sterk genoeg zijn om daar weerstand aan te kunnen bieden.

Uiteindelijk is Amerika natuurlijk ook heel hard aan het groeien met LNG-export. Dus die zijn ook gewoon op zoek naar afnemers. Dus wij hebben zeker ook iets te bieden.

Peter Kortstra:
Dan wil ik het nog even hebben over de toenemende vraag naar elektriciteit. We hadden het er net al over: kernenergie is daar een alternatief voor. Maar ook hernieuwbare opwek. Dat doen we natuurlijk al veel. Maar daar zat de afgelopen jaren wel een beetje de door toenemende kosten. We zagen ook dat bij aanbestedingen van windparken op zee daar niet of nauwelijks op werd ingeschreven.

Maar volgens de EU moet de Noordzee uitgroeien tot het Europese offshore-energiehub met enorme volumes windenergie en toekomstige waterstofproductie. Ik vond het wel verrassend.

Hoe realistisch is het dat Europese bedrijven straks substantieel kunnen rekenen op die energie? Maar kun je misschien uitleggen waar dit plan uit bestaat, Tessa?

Tessa Terhoeve:
Er zijn negen Noordzeelanden die samen hebben gewerkt aan dit plan. Waaronder Frankrijk, Denemarken, Nederland en nog meer landen dus. Om uiteindelijk uit te komen op een doel van 100 gigawatt gezamenlijke offshore windprojecten tegen 2050. Met een grote nadruk op het cross-border plannen van netcapaciteit, offshore waterstofintegratie zoals je al zei. En duidelijke en versnellende vergunningstrajecten. Dus ja, we zien dat deze Noordzeelanden de handen ineenslaan om samen te werken aan een betere of in elk geval goede offshore windmarkt. En dat konden we inderdaad wel gebruiken als je kijkt naar de afgelopen jaren. Iets meer Europees dan alleen Nederland. En dus het is wat breder nu.

Ik ben ook goed, ja zeker, zeker, ik denk het wel. Je ziet nu sowieso in Europa dat er weer wat... Eerst groeide die markt sterk, had iedereen er heel veel vertrouwen in, ging het allemaal best wel hard. En daarna is het zoals je al zei een beetje ingestort. En nu zie je dat regeringen toch weer de focus leggen op het haalbaar maken van die projecten. En Rick, in hoeverre zijn deze plannen nu anders dan de eerdere ambities? 

Rick Marsman: 
Ja, als je kijkt, je ziet op dit moment hebben we natuurlijk ook al interconnectoren tussen de landen rondom de Noordzee. Dus we hebben een interconnectieverbinding van elektriciteit tussen bijvoorbeeld Groot-Brittannië en Nederland. Noorwegen, Nederland, Denemarken, Nederland, Duitsland. Alle landen hebben wel, daar wordt op zich al in geïnvesteerd. Maar ik denk wel: als je windparken hebt in het gebied ertussen en die kunnen elektriciteit leveren, direct bij spreken aan Groot-Brittannië of direct aan Nederland, daar is nog niks van die plannen van de grond gekomen. Op zo’n gebied kan je dus wel gaan samenwerken van waarom zou je eerst elektriciteit naar Nederland toebrengen en vervolgens met bepaalde verliezen en vervolgens over de kabel weer naar de UK toesturen, terwijl het windpark misschien wel direct dichter bij Groot-Brittannië zit. Dus het moet wel wat efficiënter en met wat minder afzetverliezen. Ja, en gebruik maken van dezelfde connectie die je op zee legt. 

Peter Kortstra: 
Nou, dan kom ik toch bij jou, Andrew. We hadden het natuurlijk net al even kort over die netcongestie. Maar in deze podcast, ik gaf het al aan in de introductie, hebben we het best wel vaak over het toenemende gebruik van AI. En dat we tegenwoordig bijna alles online doen. Dat zorgt voor een grote groei van het aantal datacenters. En ook de datacenters die er zijn, dat die in omvang toenemen. We lezen daar ook veel over in de media. Ik zag toevallig gisteren nog een berichtje over een centrale datacenter die gebouwd zou gaan worden in Flevoland. Dus het energiegebruik zal ook gaan toenemen. En bij ons, maar ook bij de luisteraars, leidt dat tot best wel veel vragen. Dus hartstikke leuk dat jij in ieder geval vanuit DDA daar hopelijk wat vragen van kunt beantwoorden. 

Andrew van der Haar: 
Dat gaan we best doen. Ja, ik vind het echt leuk om je hier te gast te hebben. Ik denk dat het allereerst goed is om eventjes te schetsen. Je gaf het net al even heel kort aan wat je aandachtsgebieden zijn, maar hoeveel datacenters hebben we hier eigenlijk in Nederland? En we kunnen iets schetsen over de omvang. 

Ja zeker, we hebben in Nederland eigenlijk drie typen datacenters. De hyperscalers, daar kan je denken aan de big tech. De colocatiedatacenters of dat zijn de retail of wholesale. Dus dat is een type datacenter die eigenlijk alleen de ruimte verhuurt. Dat is wel een belangrijke opmerking, want misschien denken de luisteraars dat het datacenter altijd ook de ICT-eigenaar is en dat is vaak niet het geval. Vaak leveren die alleen maar de ruimte en faciliteiten. Die zorgen voor die continuïteit. Ja, en de dienstaanbieders, en dat kan een ziekenhuis zijn, dat kan de politie zijn, defensie, maar natuurlijk ook banken, webhosting en dat we kunnen bellen. Het zijn al die diensten die draaien dan vaak in een colocatiedatacenter. En de retail is dus een iets kleinere markt waar meer diversiteit is. En de wholesale, dan gaat het wat meer over de grote volumes. 

En dan heb je als laatste nog een belangrijke tak, dat is de enterprise datacenters. En dat zijn eigenlijk de kleinere datacenters. Hoeft niet per se altijd zo te zijn, maar ze beginnen een beetje bij 50 kilowatt. En waar speciale applicaties draaien voor een bedrijfstak dus, wellicht eigen software om een fabriek aan de praat te houden. Die wil je dichtbij die fabriek hebben. En als je dat in een datacenter neerzet dan doe je het meer als back-up zijnde, dus als een soort hybride oplossing voor je eigen continuïteit om die fabriek aan de gang te houden. Maar er zijn ook tal van andere oplossingen in nummers. Daar kom je eigenlijk op een 300 enterprise datacenters, 200 colocatie datacenters en dan heb je eigenlijk in Nederland een tweetal hyperscalers. Dus dat is een beetje de verhouding. 

Oké, en ook in die verhouding zie je eigenlijk wel de mate van stroomverbruik terug. En dus als je al die 300 enterprise datacenters bij elkaar optelt, dan hebben die niet hetzelfde volume als de colocatiedatacenters of als de hyperscale datacenters dus. Ja, maar het is wel een aanzienlijk, zeg ik, een fors aandeel. En ja, dit is een fors aandeel. 

En maar als je ook naar de energieconsumptie kijkt. Er worden veel vergelijkingen of gespiegeld naar huishoudens. Ja, ik vind het niet altijd helemaal terecht. Ik snap die vergelijking, maar het betekent niet dat de datacenters stroom afpakken van huishoudens. En dat is natuurlijk wel de crux van een lezer die dan leest: kunnen de gegeven 2 miljoen huishoudens niet gebouwd worden? Nee, dat heeft ook andere impacten met de stikstofwetgeving en dat er geen huishoudens gebouwd worden. 

Peter Kortstra: 
Ja, wij gebruiken de metafoor ook wel eens als een nieuw windpark geopend wordt. En dan zeggen ook: goed voor zoveel huishoudens. Maar dat wil niet zeggen dat het naar huishoudens gaat. Dat kan ook naar de industrie. 

Ik zei het al en volgens mij hebben we het allemaal wel over AI, de opkomst van AI. En voor bedrijven neemt dat gebruik hand over hand toe. Hoe groot is die rol van de groei van AI voor jullie datacenters? 

Andrew van der Haar: 
Ja, het is een hele belangrijke rol. Je ziet ook dat er natuurlijk heel veel projecten in de steigers staan. Die moeten nog gaan komen, dus die zijn nog niet gerealiseerd. Het heeft eigenlijk een beetje te maken natuurlijk. High performance computing, HPC computing is er ook al een hele lange tijd. Maar dit is eigenlijk een opvolging, waardoor ook weer slimmer gebruik wordt gemaakt van de processen. Dus AI is natuurlijk een hype en een kreet, maar er zit heel veel onder. En de meeste consumenten of luisteraars zullen AI kennen van de chats en de Mistral en alle copilots. Maar er zit natuurlijk heel veel meer achter. Dus er zit ook industriële AI achter. Het is om processen efficiënter te maken. Maar ook voor ziekenhuizen om operaties beter te stroomlijnen. Dus daar zit natuurlijk nog een hele grote AI-vraagstuk en ook implementatie. En dat heeft ook echt wel die groeivraag nodig. Dus niet alleen maar voor je verandering van zoekbrowser naar Google of Bing of welke andere websites die je normaal gebruikt en je gaat nu een generative AI gebruiken voor die zoekvragen. Maar ook echt die toepassingen die daarachter zitten. 

Peter Kortstra: 
Ja, want mijn vraag zou eigenlijk zijn ook van: hadden jullie deze groei voorzien van AI? Maar eigenlijk zeg je van ja, het was er eigenlijk altijd al wel. Meer voor de buitenwereld door toepassing als Chat-GPT en Copilot neemt dat meer toe. Ja, eigenlijk was het voor jullie misschien niet echt de groei zoals wij die dan hier misschien zien. 

Andrew van der Haar: 
Nee, je ziet het eigenlijk al een tijdje aan de gang en ook zeker met de blockchain, dat natuurlijk een jaar of tien jaar geleden in één keer zijn toevlucht nam. Waardoor je een verschuiving zag van CPU-gebruik naar GPU-gebruik. Hetzij dat dat voor de cryptomarkt gebruikt werd. Maar er zijn ook echt heel veel andere blockchain-toepassingen die decentraal plaatsvinden. De high performance computing, de HPC-clusters, die zie je dus ook al. Dus het is wel een beetje een lijn. Alleen het komt nu in één keer aan het licht. 

Peter Kortstra: 
Je vertelde net over dat we het er ook over hadden: het gebruik neemt steeds meer toe van datacenters. We hadden het net over de netcongestie, over het elektriciteitsnet. Is dat eigenlijk ook zo, sprake van als de toename van het datagebruik toeneemt, dat er ook een netcongestie op het ICT-net plaats kan vinden? 

Andrew van der Haar: 
Op zich zie je natuurlijk de dichtheid van de compute power enorm toenemen. Dus de processen die verwerkt worden voor hetzelfde stroomverbruik, dat is gigantisch. Dus eigenlijk zie je natuurlijk wel een toename, want we gaan met z’n allen toch meer digitaal werken. Belasting kunnen we ook niet meer op papier indienen, dus ook allemaal digitaal. Dus ook die sectoren zijn gewoon aan het groeien qua dataverbruik. Dat heeft niet altijd direct gelijk een één-op-één correlatie dat dat heel veel meer stroom verbruikt. Dus dat zie je ook in de afgelopen jaren. Er is wel groei qua stroomverbruik, maar het is dan niet zo dat als ik zie sommige lijstjes dat het in één keer 100% gaat groeien in de aankomende jaren. En andere verwachtingen gelukkig maar zo’n keer. Ja, gelukkig. 

Peter Kortstra: 
En als je kijkt naar dat stroomverbruik vroeg ik me af: hoe kijken jullie met de DDA naar de verdere verduurzaming van Nederland en de rol van datacenters daarin? 

Andrew van der Haar: 
Dat is een hele mooie vraag. Vanuit de datacentersector zijn we natuurlijk al begonnen met all electric. Dus waar heel veel andere sectoren nog van fossiele brandstoffen af moeten naar electric. Verduurzaming is echt een heel belangrijk onderwerp waar ook hard op gestuurd wordt vanwege regelgeving, maar ook vanuit de sector zelf. 

Peter Kortstra: 
En hoe zie je de bijdrage van AI aan verduurzaming? Want daar wordt ook al over gesproken dat je dus enerzijds wel meer stroom gaat verbruiken, wat niet per se duurzaam is natuurlijk. Maar je kunt het ook weer inzetten voor verduurzaming. Andrew van der Haar: 
Ja, wellicht kunnen we in de special daar nog wat dieper op ingaan. Maar je ziet dus doordat je de processor slimmer kan inrichten, dat er dus ook gewoon minder stroomverbruik wordt op andere vlakken. Dus AI helpt daar echt bij. Ook in het onderhoud, in het beheer, in het managen, in het signaleren. Dus dat verduurzaamt wel, alleen dat zijn dus kleine percentages die je niet gelijk terugziet in het overvolle stroomnet. 

Peter Kortstra: 
Ja, want daarover gesproken. Je zei net al: de groei van AI gaat niet gelijk op, dat het ook 300% meer elektriciteitsverbruik is. Maar goed, het is wel duidelijk dat datacenters veel energie verbruiken. En ja, je ziet er ook veel over in de media. Ik gaf net al aan, er was ook nog weer een artikel. Hoe kijken jullie daar als sector aan? Het is toch een beetje negatief.

Andrew van der Haar: 
Ja, dat vinden we natuurlijk heel jammer als sector dat we gezien worden als negatief. Want als je ook naar de andere sectoren kijkt, zoals dat we met z’n allen elektrisch gaan rijden, dat is dus ook gewoon een hele grote groeimarkt. Er wordt ook steeds meer stroom verbruikt. Ik denk ook voor een goed doel. Al die processen die binnen de datacenters plaatsvinden, die hebben uiteindelijk ook een gebruiker, een consument, een bedrijf. Dus de vraag is er ook naar. Want de datacenters bouwen dat niet en die gaan niet stroom verbruiken omdat ze denken: nou leuk om stroom te verbruiken. Daar zit een gebruiker achter of een applicatie of een behoefte. Dus dat wordt nog wel eens vergeten. Dat is wel eens jammer. 

Peter Kortstra: 
Ja, en als je dan kijkt naar het verbruik. De energiemarkt is veel volatieler geworden. Maar een datacenter verbruikt een baseload of een flatline, hoe je het maar wil zeggen. In hoeverre maakt die volatiliteit op de energiemarkt en als de zon niet schijnt, maakt dat voor een datacenter uit? Of is dat een soort van quitte en gemiddeld gezien? 

Andrew van der Haar: 
Nou ja, ik meen ja en nee. De continuïteit van de processen die binnen datacenters plaatsvinden, dus van de klanten over het algemeen, dat is key. En daar probeer je natuurlijk als bedrijf zijnde op in te spelen en het ook zo vlak mogelijk voor de klanten te houden. Neemt niet weg, zeg maar, je vroeg het Tessa over duurzaamheid. 99,9 procent van de datacenters verbruikt groene stroom of hernieuwbare stroom. Ook natuurlijk te herleiden en ook vaak uit Nederland afkomstig. Dus dat is al een belangrijk punt. En ja, stabiele inkoop is natuurlijk net zo belangrijk als bij jullie. Dat je gewoon voorspellend kan zijn naar je eindklant in plaats van dat het omhoog en naar beneden schiet. Dus dat is voor de datacentermarkt idem dito. 

Peter Kortstra: 
Ja, dankjewel Andrew. En ja, ik volgens mij, Tessa en Rick ook, hebben nog veel meer vragen aan jou. En jij zei het net al eventjes: het voert nu wat te ver om dat in deze podcast te doen. Maar daarom maken we separaat aan deze Market Podcast een special over datacenters. En daarin gaan we nog even uitgebreid in op de rol van datacenters in ons dagelijks leven en de groeiverwachtingen. De rol van AI. Eigenlijk alles wat we nu al besproken hebben, maar dan nog iets uitgebreider. Mocht u daarin geïnteresseerd zijn, dan verwijs ik u ook graag naar die special. En dan zullen we eventjes bij deze podcast in de show notes de link vermelden, zodat iedereen die kan luisteren. 

Ja, dan wil ik deze podcast langzaam gaan afronden. Want volgens mij zijn we een beetje aan het einde van de tijd. Maar dat doen we natuurlijk niet nadat wij hebben gekeken naar de volgende maand, ja de vooruitblik. Wat verwachten jullie voor de komende maand? Of waar kijken jullie naar uit? Wat gaan jullie in het bijzonder volgen? Andrew, mag ik weer bij jou beginnen? Zijn er nog dingen waar je naar vooruit kijkt? 

Andrew van der Haar: 
Ja, ik kijk erg uit naar de nieuwe informatie en de nieuwe ministers die zijn aangetreden. Dus welke impact dat heeft op ook duurzaamheid en op de continuïteit. Dus ja, ik kijk ernaar uit. 

Peter Kortstra: 
Ja, dat worden spannende tijden volgens mij. Dat volgen volgens mij allemaal. Rick, wat ga jij in de gaten houden? 

Rick Marsman: 
Ja, enerzijds denk ik de gasmarkt blijft natuurlijk een belangrijke markt, wat daar allemaal gaat gebeuren. En aan de andere kant denk ik dat de zon steeds meer gaat schijnen. Dan gaan we in de loop van deze maand februari alweer de eerste negatieve prijzen zien aan het eind van de maand. Althans, de negatieve prijzen.

Peter Kortstra: 
Ik hoop sowieso inderdaad dat we veel zon gaan zien de komende maand. Het zou wel fijn zijn. Tessa? 

Tessa Terhoeve: 
Ik ben benieuwd naar de nieuwe plannen rondom ETS2. We hadden het er aan het begin al even over. ETS2 is het emissiehandelssysteem. Dat is eerder al een jaartje uitgesteld en nu wordt er ook vanuit veel EU-lidstaten gevraagd om afzwakking. Dat systeem gaat sowieso dus nu, nadat het is uitgesteld, pas in 2028 in werking. Maar het heeft nu al zijn effect op de CO2-prijzen van de huidige emissierechten. Dus ja, ik ben wel benieuwd hoe dat zich gaat ontwikkelen. 

Peter Kortstra: 
Ja, nou we gaan het in de gaten houden. Bedankt Tessa. 

Ja, dan zijn we echt aangekomen bij het einde van deze Market Podcast. Mocht je een vraag hebben voor een van onze experts of graag een onderwerp behandeld zien, dan kunt u e-mail sturen naar podcast@vattenfall.nl. 

Voor nu wil ik jullie hier aan tafel, in het bijzonder jou Andrew, heel erg bedanken voor je bijdrage aan deze podcast. En wil ik u bedanken voor het luisteren naar onze podcast en graag tot volgende maand.