MarktRapport - week 18

Ontwikkelingen van deze week

Die lage prijs was het gevolg van het afgekondigde staakt-het-vuren en de hoop op een snel einde van het conflict in het Midden-Oosten. Inmiddels is het staakt-het-vuren verlengd, maar is ook duidelijk geworden dat Iran vooralsnog niet geneigd is in te gaan op de eisen van de VS als het gaat om het beëindigen van het nucleaire programma. 

Gasmarkten in afwachting van ontwikkelingen

Het lijkt erop dat alle marktpartijen op de gasmarkt in afwachting zijn van de ontwikkelingen in het Midden-Oosten. Het is op dit moment onduidelijk welke richting het conflict opgaat, maar wat in ieder geval wel duidelijk is, is dat de levering van LNG voor een langere periode onder druk zal komen te staan als gevolg van de beperkte doorvoermogelijkheid in de Straat van Hormuz. Hierdoor wordt verwacht dat de prijzen van gas deze zomer op een hoger niveau zullen liggen dan doorgaans het geval is in de zomerperiode, ook omdat de vraag hoog zal blijven door het vullen van de vrij lege gasopslagen. In Europa is de vulgraad momenteel gemiddeld 32%. 

Sowieso is de vraag naar gas en dus ook LNG de laatste jaren in de zomer hoger dan voorheen. Dit is in belangrijke mate toe te schrijven aan een toename van het gebruik van airco’s, denk hierbij ook aan landen als China die te maken hebben met hete zomers en veel elektriciteit (uit fossiele brandstoffen) gebruiken voor koeling in de zomer. Het aanbod van gas is in de zomerperiode juist lager door onder andere onderhoud aan gasinstallaties, bijvoorbeeld in Noorwegen waar veel van ons pijpleiding-gas vandaan komt. De hoge energieprijzen in de zomer zouden ertoe kunnen leiden dat de vraag vanuit de industrie wegvalt, doordat productieprocessen voor langere tijd worden afgeschaald of zelfs helemaal gestopt omdat produceren met de huidige hoge prijzen niet meer rendabel is. 

Gasopslagen worden wel weer gevuld

Het voldoende vullen van de gasopslagen voor de volgende winter is een zeer belangrijk doel. Goed gevulde gasopslagen dragen bij aan een meer stabiele gasmarkt in de winter. Marktpartijen vullen de gasopslagen in de zomer wanneer de vraag doorgaans lager is, om het gas vervolgens in de winter weer te verkopen tegen een hogere prijs dan die er in de zomer voor betaald is. Om dit een goed businessmodel te laten zijn, moet dan de gasprijs in de winter wel hoger liggen dan in de zomer. Momenteel lijkt dat niet het geval. Hierdoor vullen in Nederland de marktpartijen de gasoplagen nog maar mondjesmaat; de vulgraad ligt hier daarom nu nog maar op 9,4%. Toen de vulgraad op het laagste punt stond (2 april) was dit 4,6%. Die stijging van de vulgraad is voornamelijk het gevolg van de overheid die gas opslaat in de bergingen.

De overheid heeft EBN (Energie Beheer Nederland) de taak gegeven om gas op te slaan en zo tot een acceptabele vulgraad te komen als marktpartijen dit niet of niet voldoende doen. De Europese Commissie heeft onlangs aangegeven dat ze meer samenwerking wil tussen de verschillende lidstaten als het gaat om het vullen van de gasopslagen. De verwachting is dat er op die manier meer grip is op het vullingsproces en dat potentiële gastekorten in een vroeg stadium kunnen worden opgespoord.

Elektriciteitsmarkt

Door de hogere gasprijzen stijgen ondanks de relatief stabiele prijzen voor CO₂-emissierechten ook de prijzen op de vooruitmarkt voor elektriciteit. Op de spotmarkt zien we nadrukkelijk de invloed van de opbrengst van hernieuwbare energie. Vooral de opbrengst uit zonne-energie zorgde gedurende de dag voor lage prijzen en in het weekend, door de lagere vraag naar elektriciteit, zelfs zeer laag met afgelopen zondag (26 april) een prijs van -450 €/MWh. Gisteren (dinsdag 28 april) trok ook de wind aan, wat ervoor zorgde dat ook de prijzenbuiten de gebruikelijke ‘zon’ uren daalden. 

Door meer flexibiliteit op de energiemarkt zien we deze bewegen naar een ander patroon. Zo zagen we vorig jaar maart 52 uren met negatieve prijzen, waar dat er dit jaar in diezelfde maand slechts 19 waren. En de negatieve prijzen die we dit jaar zagen, waren ook minder negatief dan in 2025. Nu was de maand maart dit jaar ook wat minder zonnig dan vorig jaar, maar we zien duidelijk het effect van de toegenomen flexibiliteit op de markt. Er worden meer opwekinstallaties (bijv. zonnepanelen) afgeschakeld als de opwek niet nodig of rendabel is.

Ontwikkeling energieprijzen in beeld

In de grafieken en jaarblokken ziet u de gevolgen van deze ontwikkelingen op de energiemarkt terug in de energieprijzen.