MarktRapport - week 11

Ontwikkelingen van deze week

De gasprijzen voor de korte termijn lieten gisteren (dinsdag 10 maart) een daling van 15% zien ten opzichte van de dag ervoor. De belangrijkste drijver gedurende de hele week en de afgelopen periode sinds de aanval op Iran, is de onzekerheid rondom de doorvoer door de Straat van Hormuz. Zolang er door de Straat van Hormuz geen schepen kunnen varen, zal de onzekerheid op de markt groot blijven. Het is één olietanker gelukt om via de Straat van Hormuz Saoedische olie te verschepen richting India, zonder te worden aangevallen. Maar verder ligt het volledige scheepvaartverkeer er stil.

Oliemarkt

Op dit moment is het belangrijk om ook meer stabiliteit te krijgen op de oliemarkten, daarom wordt er binnen het Internationaal Energie Agentschap (IEA) gesproken om de strategische oliereserves vrij te geven, om het huidige beperkte aanbod te compenseren. Een stabielere olieprijs kan ook leiden tot meer stabiliteit van de prijzen op de LNG-markt en daarmee indirect ook op de gasmarkten in Europa. 

Er bestaat een duidelijke koppeling tussen de LNG‑markt en de oliemarkt. Die koppeling ontstaat doordat in Azië de prijzen van langetermijn‑LNG‑contracten vaak zijn geïndexeerd aan de prijs van Brent‑olie. Wanneer de Brent‑olieprijs stijgt, nemen ook de prijzen van deze langetermijncontracten toe. Voor LNG‑producenten wordt het daardoor aantrekkelijker om LNG via langetermijncontracten af te zetten. Om LNG toch beschikbaar te krijgen op de spotmarkt, moet de spotprijs stijgen om concurrerend te zijn met de langetermijnprijzen. Wanneer de Brent‑olieprijs stijgt, stijgen ook de prijzen van langetermijn LNG-contracten.

Door de huidige ontwikkeling wordt eens te meer duidelijk hoe afhankelijk Europa is van de wereldmarkten als het gaat om de energievoorziening. Om in de toekomst beter bestand te zijn tegen dit soort situaties heeft Gasunie bij de Nederlandse overheid aangegeven om verschillende opties te onderzoeken, zoals bijvoorbeeld het aanleggen van noodreserves gas. Dit zou dan op Europees niveau moeten gebeuren. 

Gasvoorraden

Ondertussen zijn er op Europees niveau verschillende berichten met betrekking tot de gasvoorraden die een prijsdrukkend effect hebben. Door de huidige oplopende temperaturen wordt het gas uit de opslagen steeds minder gebruikt. De Nederlandse opslagen zijn op dit moment voor 9% gevuld en op Europees niveau is dat 29%. Waar in Nederland in een week tijd nog 1,5% uit de opslagen wordt gebruikt, is dat op Europees niveau met  0,6% een stuk minder. Dit komt mede doordat er voor het eerst dit jaar weer een dag (8 maart) is geweest dat er op Europees niveau netto gas geïnjecteerd is. Ook de oplopende temperaturen in Oost-Europa zorgen ervoor dat er minder vraag naar gas vanuit Oekraïne is, wat ook bijdraagt aan de iets getemperde prijzen. 

Spotmarkt

De prijzen op de spotmarkten blijven sterk fluctueren. Zodra er veel hernieuwbare opwek is, dalen de prijzen sterk.  Op momenten dat er dat er minder wind en zon is, stijgen de prijzen fors, wat leidt tot zeer grote verschillen. Zo was het prijsverschil tussen de gemiddelde dagprijs van elektriciteit op 10 maart en 11 maart ruim 60 €/MWh. Door veel windenergie is er de afgelopen dagen minder elektriciteit opgewekt met gasgestookte centrales, waardoor de dure gascentrales niet de prijzen bepaalden. Wat milder weer en meer wind kan ervoor zorgen dat de hoge gasprijzen minder doorwerken op de elektriciteitsmarkten.

De spotprijzen van gas volgen de prijsontwikkeling op de termijnmarkten. Gisteren (dinsdag 10 maart) daalden de spotprijzen sterk, doordat president Trump aangaf dat de oorlog niet lang meer zou hoeven te duren en er mogelijk, als dat inderdaad het geval zou zijn, op korte termijn weer meer LNG verscheept kan worden.

Ontwikkeling energieprijzen in beeld

In de grafieken en jaarblokken ziet u de gevolgen van deze ontwikkelingen op de energiemarkt terug in de energieprijzen.