Beluister de MarktRappodcast over de ontwikkelingen op de energiemarkt

Luister de podcast

In de Vattenfall MarktRappodcast van deze maand blikken onze marktexperts terug op het energiejaar 2025. Een jaar waarin geopolitieke ontwikkelingen opnieuw de toon zetten, de gasprijs richting het einde van het jaar daalde en de afhankelijkheid van gas en LNG verschoof van Rusland naar de VS. Tegelijk zien we dat hernieuwbare opwek een structureel en steeds groter deel van de energiemix vormt, met alle kansen én uitdagingen die daarbij horen. Hoe gaan bedrijven om met toenemende volatiliteit op de energiemarkt en het probleem van netcongestie? Er is niet één winnende oplossing.

Het vraagt om een combinatie van flexibiliteitsopties: van batterijen en e‑boilers tot curtailment, nieuwe contractvormen en energiemanagementsystemen. Voorwaarde is wel: consistent beleid en samenwerking tussen overheid, netbeheerders en bedrijfsleven. En 2026? Verwacht meer elektrificatie, flexibiliteit als vaste bouwsteen van het energiesysteem en nieuwe offshore‑projecten die de transitie versnellen.

Dit alles hoort (of leest) u in deze 40:52 minuten durende aflevering van de MarktRappodcast. Ook onze eerdere podcasts zijn op Spotify terug te vinden.

Heeft u vragen?

Heeft u een vraag over de energiemarkt of over energie in het algemeen? Mail deze dan naar podcast@vattenfall.nl. We behandelen uw vraag graag in een volgende podcast.

Lees de podcast

Peter Kortstra:
Dit is MarktRappodcast, een maandelijkse podcast van Vattenfall. In deze podcast bespreken we met marktexperts de belangrijkste trends en ontwikkelingen op de energiemarkt en andere energiegerelateerde onderwerpen. Welkom bij de laatste podcast van dit jaar alweer. Ik denk dat we terug kunnen kijken op een bewogen jaar als het gaat om de energiemarkt. Wat dat betreft is het niet moeilijk om deze podcast vandaag te vullen. Dat doe ik deze keer met mijn collega's Tessa Terhoeve, Rick Marsman van de Markt Expertise Desk en Frank Meens. Frank is hoofd commercial operations van de Zakelijke Markt. Mijn naam is Peter Kortstra.

Welkom alle drie, leuk dat we samen het jaar gaan doornemen. Zoals ik al zei, er is veel te bespreken, maar allereerst wil ik wat feiten delen over dit energiejaar.

Wat betreft hernieuwbare elektriciteit: dat bleef eigenlijk een beetje op hetzelfde niveau, tussen de 50 en 53 procent dit jaar, met een piek in het tweede kwartaal op 59%. De opbrengst van zonne-energie steeg met 8 terawattuur ten opzichte van 2024. Ook de windenergieproductie steeg van 32 naar 34 terawattuur, met een kleine stijging van het geïnstalleerd vermogen van 1,5 gigawatt, vooral offshore. Daar komen we zo dadelijk nog op terug: zet die groei ook verder door?

Daarnaast viel op dat het aantal negatieve elektriciteitsprijsuren enorm is gestegen: van 458 uur in 2024 naar 781 uur in 2025. De recordprijs was min 350 euro per megawattuur. Ook de totale batterijcapaciteit groeide van 860 megawattuur in 2024 naar meer dan 3000 megawattuur, een stijging van 250 procent dankzij allerlei grote projecten. Fascinerende cijfers, volgens mij.

We komen daar zo dadelijk nog even op terug. Maar ik denk dat ik ook niet overdrijf als ik zeg dat de geopolitieke ontwikkelingen dit jaar een belangrijke stempel hebben gedrukt op de energiemarkt. Denk aan alles wat er gebeurde in het Midden-Oosten en rondom de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. En dan hebben we nog de handelstarieven. Zoals gezegd, daar komen we zo dadelijk nog uitgebreid op terug in deze terugblik. Maar ik wil graag, net als altijd, beginnen met wat jullie persoonlijk opviel, maar dan niet over de afgelopen maand, maar over het afgelopen jaar. We zien veel ontwikkelingen. Tessa, mag ik jou als eerste het woord geven? Wat viel jou op dit jaar?

Tessa Terhoeve:
Ja, zeker. Je noemde het al even. Ik denk dat het afgelopen jaar zich heeft gekenmerkt door heel veel geopolitieke onrust. Dat hebben we teruggezien in het wereldnieuws, maar ook zeker op de energiemarkt, met name in de gasprijzen. We hebben natuurlijk de voortdurende oorlog in Oekraïne en als resultaat daarvan het uitfaseren van Russisch gas, of in elk geval een hele goede poging daartoe. We zien een verschuivende afhankelijkheid wat betreft het gas dat we als Europa gebruiken en afnemen. De nieuwe speler op de gasmarkt, een heel belangrijke speler, is nu Amerika. We nemen nu heel veel Amerikaanse LNG af om dat Russische gas te vervangen. Maar we zien ook de onrust in Amerika en de handelsoorlogen. Wat voor mij heel erg opviel is de onrust op de gasmarkt en energiemarkten. Ik denk dat die nog wel even zal voortduren. Daar gaan we het zo dadelijk ook zeker nog even over hebben, over het stukje LNG en gas.

Peter Kortstra:
Bedankt in ieder geval, Tessa. En wat was dat voor jou, Rick?

Rick Marsman:
Ja, eigenlijk ook wel op de gasmarkt. Als je kijkt naar de stabilisatie die je in de zomerperiode zag: in het begin van het jaar had je nog wat pieken omhoog en omlaag, maar daarna bleef de prijs zo rond de 30 euro, 31, 32 euro per megawattuur voor de maand vooruit. Nu zijn we zelfs nog wat verder gezakt, naar 26, 27 euro. Dat viel me wel op ten opzichte van wat je de afgelopen jaren zag. Het blijft een onzekere markt, maar de extreme prijsstijgingen en dalingen van afgelopen jaar, of 2024, die zag je niet zo terugkomen. Meestal is de winterperiode altijd weer een spannende tijd en de gasvoorraden, maar dat lijkt nu wat mee te vallen. Zoals gezegd, daar gaan we zo dadelijk nog even over hebben.

Peter Kortstra:
Frank, wat viel jou op afgelopen jaar?

Frank Meens:
Een aantal zaken eigenlijk. Een belangrijke die we zagen is dat de EU een klimaatdoelstelling heeft overgenomen voor 2040. Ze willen nu netto vermindering van de uitstoot van broeikasgassen met 90% realiseren. Dat is een hele duidelijke politieke koers voor het EU-traject om die CO2-uitstoot daadwerkelijk te gaan verminderen. Het is cruciaal voor ons als investeerder voor het vertrouwen. Die onlangs overgenomen doelstellingen vormen een belangrijke basis voor stabiliteit en zekerheid, waardoor Vattenfall met meer zekerheid verder kan gaan in de weg die we zijn ingeslagen: fossielvrije investeringen. Dat helpt heel erg als die ambitie gepaard gaat met sterke Europese en nationale beleidskaders. Wij kijken uit naar de gesprekken over hoe dat verder kan worden ingevuld. Belangrijk is die consistentie in doelstellingen en de instrumenten die worden ingezet; die is essentieel om die anderhalve graad te bereiken, of maximaal te bereiken. Het geeft onze klanten, vooral de grote industrieën die hun processen moeten elektrificeren, de zekerheid die ze nodig hebben om op hun eigen weg de CO2-uitstoot te gaan verminderen. Die duidelijkheid in het beleid is waar we naar op zoek zijn.

Dat is toch consistentie, langetermijn, daar zijn we naar op zoek. In tegenstelling tot wat heel veel bedrijven wel hadden, die hadden al doelstellingen staan, was het voor de Europese Unie nog niet zo. En die doelstellingen zijn er nu wel. Dus dat is heel fijn. Wat dan heel erg gek is, is dat we op korte termijn eigenlijk toch wel aanpassingen en uitstel van beleid zien om die industrie tegemoet te komen. Dus uitstel van een aantal belastingmaatregelen. Dus ja, dan kan je wel zien dat het eigenlijk politiek best wel een bewogen jaar weer is geweest op het gebied van klimaat en veiligheid. Ik noemde het al: het is best opvallend in de energiemarkt dat die gasprijs maar blijft dalen. Dat is een hele vreemde ontwikkeling eigenlijk ten opzichte van de voorgaande jaren waarin we heel veel volatiliteit zagen en juist heel sterk stijgende prijzen. Dat is echt nu een markt die andersom aan het bewegen is. Verder voor ons dit jaar, wat ik opvallend vond, dat is meer iets van Vattenfall zelf: wij hebben een intensieve partnership met Seal gehad in Amsterdam in 2025. Dat heeft voor ons eigenlijk heel veel kleur gegeven aan het jaar. Dat evenement hebben we gepowerd met windstroom uit onze eigen parken. We hebben innovaties kunnen laten zien op onze mooie stands die we hebben neergezet aan het IJ. Het is een heel mooi platform gebleken om ons verhaal te vertellen en onze belangrijkste stakeholders, onze klanten, erbij te betrekken.

Peter Kortstra:
Het was een bewogen jaar met veel records, zoals de negatieve prijzen, en er waren veel ontwikkelingen op de energiemarkt. Een ontwikkeling waar we al enkele jaren mee te maken hebben is dat we steeds minder Russisch gas overnemen. Het aandeel neemt af: we gebruiken nog wel Russisch gas, maar steeds minder. Eerst leidde dat tot fors hogere gasprijzen; inmiddels is dat genormaliseerd en zagen we aan het einde van dit jaar zelfs vrij lage gasprijzen voor de tijd van het jaar. Ondanks de winter en relatief lage vullingspercentages in de gasvoorraden leek het me goed om daar op in te zoomen. Zoals we al vaker zeiden: de prijzen zijn sterk afhankelijk van geopolitiek, en dit jaar gebeurde er veel. Tegelijk zien we veel invoer van LNG—met name uit de VS en Qatar—dat fungeert als buffer, al zagen we toch schommelingen. Hoe hebben die geopolitieke spanningen en het wegvallen van Russisch gas de gasprijzen beïnvloed, en welke rol spelen LNG‑importen bij stabilisatie? Tessa, kun je daar iets over zeggen?

Tessa Terhoeve:
De gasprijzen zijn de afgelopen tijd relatief stabiel. Een belangrijke factor is het verder afbouwen van Russisch gas: het aandeel in de EU daalde van 45% naar 13%. We nemen echter nog steeds ongeveer 35 miljard kubieke meter per jaar af en willen daar in 2027 mee stoppen. Als alternatief is er LNG, vooral uit Qatar en de Verenigde Staten. Het aanbod is momenteel goed en lijkt op korte tot middellange termijn verder te groeien doordat veel productiefaciliteiten online komen. Tegelijk blijft onze afhankelijkheid groot en zijn de Amerikaanse handelsoorlogen onvoorspelbaar. Bovendien moeten die projecten eerst online komen en vertragingen zijn altijd mogelijk—dat kan voor krapte zorgen. Verder hangt veel af van de Europese gasvraag: milde temperaturen drukken de vraag, maar kou verhoogt die weer. LNG is een mondiale markt, dus ook de vraag en betalingsbereidheid in Azië tellen mee.

Peter Kortstra:
Met dalende gasprijzen: maakt dat nieuwe gasprojecten minder interessant? Sommige experts zeggen van wel, anderen niet.

Tessa Terhoeve:
De meeste investeringsbeslissingen zijn al genomen; de bouw van veel exportfaciliteiten is gestart, dus korte termijn prijsdalingen veranderen dat niet. Over het weer: weerpatronen hebben een groot effect op de gasprijs. Begin dit jaar was er donkelflaute (weinig zon en wind) waardoor hernieuwbare opwek laag was en meer gas nodig was voor elektriciteit. Ook temperaturen zijn cruciaal: kou vergroot de verwarmingsvraag. We moeten bovendien naar de zomers kijken: door klimaatverandering zijn die heter, met hogere elektriciteitsvraag door airco’s. Dat geldt ook voor Azië en stuwt de LNG‑vraag. Nu is het warm voor de tijd van het jaar en in combinatie met het ruime LNG‑aanbod zien we lage prijzen.

Peter Kortstra:
Hoewel de gasvoorraden niet heel vol zitten, heeft dat weinig effect. Sterker nog: prijzen dalen. Het LNG‑aanbod komt met name uit Qatar en vooral uit de VS. Daarmee verschuift onze afhankelijkheid: niet langer van Russisch gas, maar van Amerikaans gas. Hoe kijken jullie daarnaar, Frank?

Frank Meens:
Afhankelijkheid van anderen voor energie is per definitie niet goed en zou met de juiste aanpak steeds minder noodzakelijk moeten zijn. In 2022, tijdens de energiecrisis, zagen we dat energierekeningen explosief stegen voor huishoudens en bedrijven—dan ben je kwetsbaar. Zolang er geen alternatieve bron is, kun je alleen maar meer betalen. Kijk je echter naar alternatieven, dan stimuleert dat innovatie in de EU: waterstof, warmwaterbatterijen, flexibele laadoplossingen, geothermie—technologieën waarin Nederland sterk is en die als exportproduct waarde kunnen genereren. Onafhankelijkheid helpt bovendien bedrijven te behouden en te versterken binnen Europa; dat is cruciaal voor Nederland en voor Europa’s verdienvermogen.

Peter Kortstra:
Laten we kort naar volgend jaar kijken: hoe zal de gasmarkt zich verder ontwikkelen? Rick?

Rick Marsman:
Richting 2030 neemt de wereldwijde LNG‑exportcapaciteit sterk toe—ongeveer 50% groei. De VS en Qatar zijn samen goed voor zo’n 70% van die toename. Het aantal LNG‑schepen groeit mee, dus niet alleen productie maar ook vervoer schaalt op. Dat zorgt nu voor lagere prijzen. Voor 2030 worden prijzen rond de 21 à 22 euro per MWh en ongeveer 22 cent per kubieke meter verwacht. Er is veel vertrouwen dat prijzen zelfs richting het niveau van vóór de energiecrisis gaan: voldoende aanbod en relatief lage prijzen.

Peter Kortstra:
Iets wat ons zorgen baart aan de elektriciteitskant is netcongestie. Netbeheerders waarschuwden dat er deze winter momenten kunnen zijn dat er op bepaalde tijden geen elektriciteit beschikbaar is. Het is duidelijk: een groot knelpunt. Bedrijven blijven zoeken naar flexibiliteit, opslag, vraagsturing en allerlei contractvormen om verbruik beter af te stemmen op aanbod. Welke oplossingen waren in 2025 het meest effectief tegen netcongestie?

Rick Marsman:
Batterijen, curtailment en flexibele contracten. Curtailment is het afschakelen van wind‑ of zonneparken (al dan niet op basis van een prijsprikkel), waardoor ze minder produceren dan technisch mogelijk. Dé winnende oplossing verschilt per situatie: een bedrijf kan het probleem oplossen met een batterij en zo uitbreiden ondanks netbeperking. In Zeeland zagen we dat door flexibiliteitsafspraken van grote spelers ruimte voor andere partijen vrij kwam. Er zijn meerdere oplossingen die zorgen voor beter gebruik van het net; het gaat niet altijd om extra koper in de grond. We zullen het de komende jaren vooral moeten zoeken in flexibiliteit en creativiteit, en in betere samenwerking om flexibiliteitscontracten sneller en goed in te richten.

Peter Kortstra:
Meer duurzame opwek en elektrificatie hebben ook geleid tot veel negatieve prijsuren: dit jaar 781. Dat biedt kansen, maar voor wie veel zonnepanelen heeft kan opwek bij negatieve prijzen geld kosten.

Tessa Terhoeve:
Organisaties met zonnepanelen moeten daarop anticiperen—bijvoorbeeld met curtailment of door batterijen in te zetten. Het is niet erg om soms uit te zetten; gascentrales draaien ook niet continu. Maar we moeten vooral de vraagkant herontwerpen: meer elektrificatie, zodat er meer partijen zijn die kunnen inspelen op negatieve prijzen. Denk aan batterijen, e‑boilers en waterstofproductie om flexibiliteit aan de vraagzijde te introduceren.

Peter Kortstra:
Hernieuwbare energie is mooi, maar bij donkelflaute zijn prijzen hoog en op andere momenten juist heel negatief. Dat vraagt enorme flexibiliteit van bedrijven. Hoe beïnvloedt dat investeringsbeslissingen en contractstrategieën, Frank?

Frank Meens:
De prijs-onzekerheid is nu echt onderdeel van het systeem. Door veel hernieuwbare energie en variatie in de vraag krijg je sterk wisselende prijzen. Klanten zijn daarom steeds meer bezig met inzicht krijgen in hun verbruik en proberen dat vervolgens te sturen. We zien bij klanten steeds meer assets achter de meter, zoals gebouwbeheersystemen, laadpalen en soms batterijen. Het is belangrijk om al die bronnen aan elkaar te koppelen, zodat je zeker weet welke energie je nodig hebt aan het einde van de dag. We zien een enorme toename in het implementeren van energiemanagementsystemen. Daarnaast ontstaan er veel kansen voor partijen die capaciteit op hun meter hebben en bijvoorbeeld een batterij plaatsen om te profiteren van prijsprikkels in de markt. Er ontstaan verschillende modellen bij klanten om om te gaan met de sterk schommelende energieprijzen. Wij willen dat onze klanten toegang krijgen tot alle verschillende markten: de day-aheadmarkt, de intradaymarkt, en dat ze met onbalanssturing aan de gang kunnen. Als je daar goed in terechtkomt, kan dat je businesscase versterken, bijvoorbeeld voor een batterij of andere investeringen zoals een e-boiler of warmtepomp. Dat stimuleert elektrificatie en verduurzaming, en zorgt ervoor dat je meer grip krijgt op je energiekosten. Meer koper is niet per se de oplossing; het gaat vooral om slim gebruik van het net.

Peter Kortstra:
Er is opnieuw meer groene elektriciteit opgewekt dan grijze. Tegelijk hoor je berichten dat er minder in windparken wordt geïnvesteerd. Neemt het aandeel groene stroom verder toe, of vlakt het af?

Rick Marsman:
Met de huidige capaciteit kunnen we meer groene elektriciteit opwekken als we de vraag erop aanpassen. Voor windparken op zee komen de komende jaren twee nieuwe parken online: EcoWende, waarvan onlangs de eerste paal is geslagen en die eind 2026 online moet komen (ongeveer 750 megawatt, goed voor 3% van de Nederlandse elektriciteitsvraag), en Oranje Wind, die een jaar later online komt met ongeveer dezelfde hoeveelheid. Dat betekent ongeveer 33% groei voor wind op zee. Daarna zijn er uitdagingen: bij Zeepvonk hoeft niet meteen het hele park online te gaan vanwege vertraging in de waterstofcorridor, en bij andere kavels die dit jaar zijn aangeboden is niet ingeschreven, dus daar zit nu vertraging in het groeipad.

Peter Kortstra:
De EU heeft allerlei maatregelen afgekondigd, zoals ETS2 en de bijmengverplichting voor groen gas. Wat is het effect daarvan op kosten en strategieën van bedrijven, Tessa?

Tessa Terhoeve:
ETS2 is een emissiehandelssysteem dat CO₂-beprijzing introduceert voor alle eindafnemers van gas, dus ook voor consumenten. ETS1 richt zich op grote gasverbruikers. Kort gezegd: de vervuiler gaat betalen, er komt een meerprijs voor gas en dat moet verduurzaming stimuleren. ETS2 zou in 2027 ingaan, maar lijkt nu uitgesteld te worden tot 2028. De bijmengverplichting is bedoeld om de productie van groen gas te stimuleren: gasleveranciers moeten een bepaald percentage groen gas bijmengen in het reguliere gas, wat ook een meerprijs met zich meebrengt. Beide regelingen kunnen betekenen dat ondanks dalende gasprijzen de totale kosten gelijk blijven of zelfs stijgen. Het is nu nog moeilijk te zeggen wat het precies gaat doen, want ETS2 is marktgedreven.

Peter Kortstra:
Waterstof was jarenlang een sleutelwoord in de energietransitie, maar ik hoor het dit jaar minder vaak. Wat zijn de grootste uitdagingen qua infrastructuur en kosten?

Frank Meens:
De infrastructuur en kosten zijn de grootste bottlenecks. Het landelijke waterstofnetwerk moet vanaf 2030 de vijf grote industriële regio’s in Nederland verbinden, wat betekent dat er over vijf jaar een netwerk van ongeveer 1200 kilometer moet liggen. De kosten zijn enorm gestegen: van 1,8 miljard naar bijna 4 miljard euro. Ook de vraag en het aanbod blijven achter. Waterstof kan een sleutelrol spelen waar hoge temperatuurwarmte nodig is, vooral in de industrie, maar er zijn nog veel hordes te nemen voordat het een serieus alternatief wordt.

Peter Kortstra:
We zagen dit jaar dat de industrie krimpt: bedrijven staken hun activiteiten in Nederland, vooral door minder orders en hoge energieprijzen. Hoe erg is dat en in hoeverre beïnvloedt dat de energievraag en investeringen in verduurzaming?

Frank Meens:
Minder productie betekent lagere vraag, minder omzet en minder winst, dus minder budget voor investeringen. Dat is een vicieuze cirkel waar je niet in terecht wilt komen. Industrie is een belangrijke bron van inkomsten voor Nederland en Europa. Het is aan ons om de kosten beheersbaar te houden. Tegelijkertijd, als kosten stijgen door ETS2 en bijmengverplichting, worden alternatieven interessanter en moeten we innovatie toepassen. We moeten nieuwe systemen opzetten die werken in de toekomst en ons onafhankelijk maken van fossiele brandstoffen.

Peter Kortstra:
Volgens mij hebben we dit jaar alle belangrijke punten besproken, en ook de ontwikkelingen die we in 2026 terug zullen zien. Ik wil graag traditioneel afsluiten door jullie te vragen naar het komende jaar. Normaal vraag ik altijd: wat verwachten jullie de komende maand? Maar in dit geval: wat verwachten jullie het komende jaar? Frank, mag ik bij jou beginnen? Wat is jouw vooruitblik? Waar ga je op letten of wat ga je volgen?

Frank Meens:
Ik denk dat we onszelf niet de vraag hoeven te stellen óf we de energietransitie gaan realiseren, maar wel hoe snel en hoe eerlijk we dat gaan doen. Daarbij richt ik me met name op de betaalbaarheid van die transitie, maar überhaupt op de betaalbaarheid van energie. Voor veel van onze klanten is dat een uitdaging. En ik denk dat, zeker met wat we allemaal net horen, energie ook niet goedkoper zal worden in de toekomst. Dus het is heel belangrijk om te kijken hoe we dit snel kunnen doen, maar ook hoe we dit eerlijk kunnen doen met elkaar. Daarom zou ik een oproep willen doen aan een aantal partijen, een aantal luisteraars ook.

• De eerste oproep is aan onze belangrijkste stakeholders, onze klanten: zoek de samenwerking. Creëer coalities met je buren, met overheden, lokale overheden, met het bedrijfsleven om je heen, maar ook met je klanten en consumenten, om het tempo en het draagvlak van de energietransitie te vergroten. Bied je klanten ook de mogelijkheid om klimaatslimmere keuzes te maken, dus bied alternatieven om het slimmer te doen en om kosten te besparen.
• Ook zou ik een oproep willen doen aan de netbeheerders. Net als dat eerder dit jaar al is gedaan: ga alsjeblieft kijken hoe we slimmer en beter dat net kunnen benutten, ook met de capaciteit die we op dit moment hebben, en zeker op die piekmomenten. Het zijn een aantal uur op een dag dat we met elkaar in de knoei komen. Laten we kijken hoe we daar slim mee kunnen omgaan.
• Tot slot ook echt een oproep aan de overheid: het is belangrijk dat we zorgen voor een betaalbare verduurzaming en energietransitie. De rekening van die verduurzaming mag eigenlijk niet alleen bij de consumenten en bedrijven van nu neergelegd worden. Dus een flinke publieke bijdrage aan de energie-infrastructuur om de kosten te verlagen voor bedrijven op lange termijn, en ook voor huishoudens, is echt noodzakelijk. Zorg dan vervolgens ook dat die investeringen leiden tot de verzwaring van bijvoorbeeld het elektriciteitsnet en de opslagcapaciteit, om die hernieuwbare energie betrouwbaar te kunnen integreren in ons systeem. Dat is echt belangrijk.

En laten we met z’n allen innovatie blijven stimuleren. Dus ondersteun technologieën zoals waterstof en batterijen om de flexibiliteit in ons systeem alleen maar verder te vergroten. Dat gaat echt bijdragen aan een betere transitie.

Peter Kortstra:
Dat is een goed en mooi betoog, Frank. Tessa, wat verwacht jij voor het komende jaar?

Tessa Terhoeve:
Ja, ik geef bijna elke maand hetzelfde antwoord, maar ik ga weer naar de gasprijs kijken. Met name of die zo laag blijft als hij nu is. We noemen het toenemende LNG-aanbod al, dus dat zal de prijs misschien nog wel verder doen dalen. Maar goed, we zien ook regelingen als ETS2 en de bijmengverplichting. Er zijn heel veel factoren van invloed. Ik ben heel benieuwd wat dat gaat doen. Op de kortere termijn kijk ik ook naar hoe we deze winter doorkomen. Als die zo zacht blijft, moet het wel lukken, maar anders kan het misschien nog wel spannend worden. Verder ga ik uitkijken naar de congestiemarkt. We noemden het al even: het is het afgelopen jaar ook heel veel in het nieuws geweest, maar er zijn nog lang niet voldoende stappen gezet om dat met elkaar te regelen. Dus ik hoop dat we daar in 2026 samen met de netbeheerders verandering in kunnen brengen.

Peter Kortstra:
En voor jou, Rick, wat geef jij mee?

Rick Marsman:
Tessa noemde al zoveel, dus ik kan me daar alleen maar bij aansluiten. De gasmarkt en de groei daarvan vind ik interessant om te blijven volgen. Wordt het groeipad dat we nu zien gehaald, of ga je vertraging krijgen en wat voor prijsverhogend effect gaat dat hebben? We gaan het meemaken. Wij blijven het in ieder geval volgen en zullen daar in deze podcast het komende jaar ook weer op terugkomen.

Peter Kortstra:
Bedankt Rick, bedankt ook Tessa en Frank voor jullie bijdrage aan deze laatste MarktRappodcast van het jaar. Rest mij om jullie en onze luisteraars heel fijne feestdagen en een voorspoedig 2026 te wensen. Ik wil u in ieder geval bedanken voor het luisteren naar deze podcast en we hopen u ook volgend jaar weer te mogen begroeten. Mocht u graag een onderwerp besproken willen zien in deze podcast, of een vraag hebben voor een van onze experts, laat het dan vooral weten. U kunt dan een berichtje sturen naar podcast@vattenfall.com. Nogmaals bedankt en tot volgend jaar.

--EINDE--