MarktRapport - week 10

Ontwikkelingen van deze week

De voornaamste reden voor de stijging van de markt is het feit dat LNG-tankers als gevolg van het geweld de Straat van Hormuz mijden. Toen Qatar na een aanval op het land vervolgens bekendmaakte de productie van LNG in één van ’s werelds grootste productiefaciliteiten (Ras Laffan) stil te leggen, steeg de prijs verder. Qatar is na de VS de grootste LNG-producent ter wereld. Dinsdag sloot de markt op 54,29 €/MWh, maar gedurende de dag werd zelfs gas verhandeld voor 65 €/MWh. De laatste keer dat we prijzen rond de 65 €/MWh zagen, was begin 2023.

De grote onzekerheid is op dit moment de voornaamste reden dat de prijzen op zo’n hoog niveau staan. Er komt nu nog voldoende gas naar Europa, zeker nu in Noordwest-Europa de temperaturen ver boven het gemiddelde voor de tijd van het jaar liggen en er weinig gas nodig is voor het verwarmen van de gebouwde omgeving. De meeste LNG die Europa afneemt komt overigens uit de VS en die tankers hoeven niet door de straat van Hormuz. Maar als de doorgang in het Midden-Oosten voor een langere periode niet toegankelijk zal zijn, zal het wegvallen van LNG uit de regio (zo’n 20% van de wereldwijde productie) wel merkbaar worden en zal de concurrentie om de overgebleven LNG wereldwijd (o.a. met Azië) toenemen. Daar komt bij dat de Europese landen met historisch lage vulgraden het stookseizoen uitkomen (momenteel in Nederland 10% en de EU 30%) en in de komende maanden veel gas nodig zullen hebben om de opslagen weer te vullen voor de start van het komende stookseizoen.  

Vanuit de politiek worden er initiatieven genomen om de angst en onzekerheid op de markt weg te nemen en zo de prijzen te laten dalen. Zo heeft Trump aangeboden een verzekering te bieden voor veilige doorgang voor tankers en eventueel ook tankers te laten begeleiden door de marine. De Franse president Macron zoekt ook partners om gezamenlijk de straat van Hormuz veilig te stellen. Ook de Europese Commissie houdt de prijs en aanbodontwikkelingen goed in de gaten en kan indien nodig in actie komen. Vooralsnog lijken deze beloftes marktpartijen op de gasmarkt niet gerust te stellen. 

CO₂-emissierechten 

De prijs voor CO₂-emissierechten is de laatste weken sterk gedaald als gevolg van de oproep om het marktsysteem aan te passen om de industrie van Europa een boost te geven. De prijs lag eind vorige week net boven de 70 €/ton. Deze prijs stijgt nu de gasprijzen zo hoog zijn echter ook, en worden kolencentrales rendabeler voor het opwekken van elektriciteit. Kolencentrales stoten veel meer CO₂ uit dan gascentrales, wat zorgt voor een toename van de vraag naar de emissierechten. De prijs van emissierechten stond dinsdag einde dag op 73,33 €/ton. 

Spotmarkt 

De spotprijzen fluctueren sterk deze dagen. In de middaguren zorgt het zonnige weer, ondanks de lage zonsterkte begin maart, al voor lage prijzen. Daarentegen laten de zogeheten schouderuren, waarin de vraag naar energie hoog is maar de zon nog geen energie levert (’s ochtends vóór zonsopkomst en ’s avonds na zonsondergang), juist hoge prijzen zien. Voor enkele kwartieren is de spotprijs meer dan 300 €/MWh, en tussen 17:45 en 18:00 uur voor levering op 4 maart komt de spotprijs zelfs uit op 449,46 €/MWh. Op die momenten moeten gascentrales bijspringen als de zon ondergaat en de vraag hoog is. Met de hoge spotprijzen van gas, vergelijkbaar met de maandvooruitprijs op de TTF-markt, zorgt dit voor een hoge elektriciteitsprijs. 

Ontwikkeling energieprijzen in beeld

In de grafieken en jaarblokken ziet u de gevolgen van deze ontwikkelingen op de energiemarkt terug in de energieprijzen.