Hoe ervaren bewoners stadswarmte eigenlijk? Voor dit trendrapport deelden 2.850 bewoners met een warmtenetaansluiting hun ervaring. Zo krijgt u inzicht in hoe stadswarmte wordt ervaren. Daarnaast zet het rapport de belangrijkste ontwikkelingen en trends in de sector op een rij.
Warmtenetten in Nederland
Warmtenetten spelen een belangrijke rol in de energietransitie. Hoe het warmtenet zich in Nederland ontwikkelt, lees je in het Trendrapport 2026. De belangrijkste inzichten op een rij.
Waar het voor bewoners écht om draait
Het nut van stadswarmte wordt door weinigen in twijfel getrokken, maar door de hoge kosten heeft het draagvlak voor gebruikers een flinke deuk opgelopen.
76% van de gebruikers noemt betaalbaarheid het grootste knelpunt.
Terwijl een meerderheid van 67% wel tevreden of neutraal is over het systeem zelf. Niet de techniek, maar de energierekening bepaalt hoe bewoners warmtenetten ervaren.
Terwijl een meerderheid van 67% wel tevreden of neutraal is over het systeem zelf. Niet de techniek, maar de energierekening bepaalt hoe bewoners warmtenetten ervaren.
Bewoners waarderen
Bewoners waarderen niet
De ontwikkeling van warmtenetten
Hoe ontwikkelen de warmtenetten zich in Nederland? Welke rol spelen de warmtenetten in de toekomst? Negen trends op een rij.
-
Door netcongestie worden warmtenetten belangrijker
We stappen over op warmtenetten, omdat ze bijdragen aan een toekomstbestendige energie (minder CO2-uitstoot dan woningen met een cv-ketel op aardgas). Warmtenetten kunnen het elektriciteitsnet op piekmomenten ontlasten en via warmtebuffers flexibiliteit bieden aan het systeem. -
Lichte groei in aansluitingen, daling in warmteverbruik
Warmtenetten groeien in Nederland, maar nog langzaam. Vooral nieuwbouwwoningen worden aangesloten. Tegelijkertijd blijft de warmtenetontwikkeling binnen de bestaande bouw ver achter op de doelstellingen. Met name de betaalbaarheid (ook onvoldoende stabiel beleid en financiering van het warmtenet) en de urgentie om over te stappen blijven knelpunten. Maar om de klimaatdoelen te halen is er echter een forse groei van het aantal warmtenetaansluitingen nodig. -
Verduurzaming van bronnen blijft achter
Hoewel warmtenetten minder CO₂ uitstoten dan huizen met een cv-ketel op gas, is er nog geen duidelijke landelijke verduurzamingstrend. -
Veel projecten, maar realisatie onzeker
Er zijn ongeveer 150 projecten in ontwikkeling, maar veel lopen vertraging op of vallen stil. Bij recent opgepakte projecten gaat dat om 37%. Dit komt onder andere door hoge kosten, ingewikkelde regelgeving en problemen met financiering. De verwachte groei is nog onvoldoende om de verduurzamingsdoelen te halen. Er is voortgang, maar niet op het tempo en de schaal die nodig is. -
Nieuwe netten en bronnen
Lagetemperatuurnetten, publieke rol en duurzame bronnen (zoals geothermie en aquathermie) nemen toe.
-
Van privaat naar publiek
De sector verschuift naar publieke warmtebedrijven door nieuwe wetgeving: de Wet collectieve warmte (Wcw). Lokale overheden krijgen ook steeds meer zeggenschap binnen de transitie. Dit moet zorgen voor meer controle, betrouwbaarheid en duurzaamheid. Gemeenten richten steeds vaker publieke warmtebedrijven op. Ook netbeheerders en energiecoöperaties krijgen een grotere rol binnen de sector. -
Randvoorwaarden ontbreken
De ambitie om warmtenetten op te schalen is sterk aanwezig. Maar de randvoorwaarden om dat op grote schaal succesvol te doen, zijn nog niet volledig op orde. In de praktijk blijken vooral drie factoren knelpunten:
• betaalbaarheid.
• financierbaarheid van projecten.
• acceptatie bij bewoners (de grootste uitdaging, aangezien warmtenetten voor bewoners nog niet altijd aantrekkelijk genoeg voelen). -
Betaalbaarheid onder druk
Energiekosten stijgen, maar niet zozeer vanwege het verbruikstarief. Vooral de vaste kosten bepalen in toenemende mate wat huishoudens betalen. -
Warmtenet is nog geen ‘lonkend perspectief’
Veel bewoners zien het (nog) niet als aantrekkelijk alternatief:- hoge kosten.
- weinig grip.
- beperkte keuzevrijheid.
Wat is nodig volgens het rapport
- Structurele financiële steun en duidelijke kaders vanuit de overheid
- Betere samenwerking tussen gemeenten, bedrijven en bewoners
- Sterkere focus op betaalbaarheid
- Meer aandacht voor communicatie richting bewoners
- Keuzes binnen het hele energiesysteem
Warmtenetten zijn essentieel voor de energietransitie, maar zonder betere randvoorwaarden en aantrekkelijker aanbod voor bewoners blijft de groei achter bij de doelen.
