Elektrische vrachtwagen die aan het opladen is

Elektrische vrachtwagens: de totale operatie bepaalt het succes

Elektrificatie vraagt om meer dan een elektrische vrachtwagen: netcapaciteit, laadplanning, energiecontracten en samenwerking bepalen mede het succes. De businesscase wordt interessanter, terwijl de druk vanuit regelgeving en opdrachtgevers groeit. De belangrijkste les uit het webinar: begin op tijd, reken door en leer in de praktijk.

Elektrificatie van transport

Op donderdag 15 oktober organiseerden wij in samenwerking met Lean & Green een webinar over elektrificatie in de transportsector. Het belangrijkste thema tijdens dit webinar was dat de overstap naar elektrische vrachtwagens over veel meer gaat dan alleen de keuze voor een voertuig, daarover vertelden Robert Gunsing van Mobilyze, Nikai van Hermon van PostNL en Jocco Nieuwenhuis van Vattenfall.

Zij deelden hun inzichten en praktijkervaringen over netcapaciteit, laden, planning, actieradius en de businesscase van elektrisch transport. Wat vraagt elektrificatie van je dagelijkse operatie en hoe kun je vandaag al beginnen met de voorbereiding op morgen?

De belangrijkste take-aways van het webinar leest u hieronder.

Begin bij de netaansluiting, niet bij de vrachtwagen

Breng vóór aanschaf het gecontracteerde vermogen en de ruimte op de aansluiting in kaart, is het advies. Landelijk beschikbare elektriciteit betekent niet dat lokaal voldoende vermogen afneembaar is. Netcongestie maakt elektrificatie echter niet automatisch onmogelijk: verschoven laadmomenten, afgevlakte verbruikspieken, gedeelde laadvoorzieningen, opslag en een energiemanagementsysteem (EMS) kunnen uitkomst bieden. Onderzoek eerst de mogelijkheden op de eigen locatie en alternatieven.

De grootste verandering zit in de planning

Laden duurt langer dan tanken en vraagt afstemming tussen voertuigen, chauffeurs, routes, rij- en rusttijden en klantafspraken. Vooral bij intensief ingezet groot transport is die puzzel complex, herkent PostNL. Elektrische trucks hebben bovendien minder energiereserve dan dieseltrucks die brandstof voor meerdere dagen meenemen. Volgens Gunsing raakt de verandering daarom ook wagenparkbeheer en de commerciële afdeling. Bij grotere vloten worden gespecialiseerde planningssoftware en een EMS steeds belangrijker: elektrificatie is vooral ook een organisatorische verandering.

Robert Gunsing, Oprichter Mobilyze

Foto: Robert Gunsing, Oprichter Mobilyze

Onderweg laden blijft een belangrijke uitdaging

Waar nachtelijk laden op een vaste locatie vaak overzichtelijk is, blijven langeafstandstransport en beperkte eigen netcapaciteit uitdagingen. PostNL heeft de energievoorziening voor kleinschalig vervoer grotendeels georganiseerd, maar ziet bij groot transport nog knelpunten. Onderzoek laden op eigen locaties, bij klanten, collega-vervoerders en openbare laadpunten langs transportroutes. Vermogen, betrouwbaarheid en aansluiting op de ritplanning zijn doorslaggevend. Samenwerking kan alternatieven bieden: tijdens het webinar werd Albert Heijn genoemd, dat stroom afneemt van een naastgelegen bedrijf.

Kijk naar de werkelijke behoefte aan actieradius

Volgens de experts rijdt een groot deel van de Nederlandse vrachtwagens dagelijks maximaal ongeveer 500 kilometer. Een grotere, duurdere batterij is dus niet altijd economisch zinvol. Analyseer dagelijkse afstanden, uitzonderlijk lange ritten, stilstand en laadmogelijkheden. Test ook het verbruik: belading en rijomstandigheden beïnvloeden de prestaties. Trucks met honderden kilometers actieradius zijn al beschikbaar. Begin klein in plaats van te wachten op de perfecte truck; praktijkervaring onderbouwt vervolginvesteringen.

Onze laadoplossingen voor het transport

De businesscase wordt steeds interessanter

De hogere aanschafprijs blijft een aandachtspunt bij dunne transportmarges. Bereken daarom de total cost of ownership (TCO): energie, onderhoud, financiering of lease, laadinfrastructuur en voertuiggebruik. Subsidies en emissiereductie-eenheden (ERE’s) kunnen onder voorwaarden bijdragen, maar waarde en beschikbaarheid zijn niet voor de gehele levensduur gegarandeerd. Reken scenario’s met en zonder stimulansen door, op basis van eigen ritten, laadmogelijkheden, energieprijzen en contracten. Vergelijk kopen en leasen: lease kan flexibiliteit bieden bij technologische ontwikkeling en voorkomt mogelijk langdurige vastlegging op een minder passende configuratie.

Samenwerking met opdrachtgevers wordt belangrijker

Vervoerders kunnen investerings-, laad- en planningsrisico’s niet altijd alleen oplossen. Maak met opdrachtgevers afspraken over financiële en operationele haalbaarheid. Duurzaamheidseisen in beleid en aanbestedingen kunnen bovendien bepalend worden voor het verkrijgen van opdrachten. PostNL streeft naar netto nul uitstoot in 2040, met tussentijdse doelen voor emissievrije bezorging. Tijdens het webinar noemde het bedrijf de ambitie om in 2030 de eerste honderd van ongeveer 250 vrachtwagens elektrisch te hebben. Gefaseerd overstappen kan dus, maar onderzoek tijdig toekomstige klanteisen.

Vergeet de chauffeurs en medewerkers niet

Chauffeurs moeten wennen aan laden en actieradius. PostNL zag aanvankelijke laadstress bij elektrische bestelwagens afnemen met ervaring. Elektrische vrachtwagens worden volgens PostNL-medewerkers als prettig en stiller ervaren, wat voordelen kan bieden in steden en woongebieden. Betrek medewerkers vroeg, laat hen proefrijden en gebruik hun ervaringen om planning en werkwijze te verbeteren.

E-truck die aan het opladen is

Conclusie: begin met één vrachtwagen, maar denk vooruit

Begin bij netcapaciteit en laden, analyseer ritten en kosten en betrek de hele organisatie. Wie tien trucks heeft, hoeft niet meteen tien elektrische exemplaren te bestellen: begin met één passend voertuig, leer en schaal verantwoord op. Kijk daarbij vijf jaar vooruit. Zo wordt elektrificatie een doordachte verandering van de transportoperatie, in plaats van een losse voertuiginvestering.