Naturalis

Naturalis vernieuwt met duurzame warmte

Het bijna tweehonderd jaar oude museum in Leiden transformeerde de afgelopen jaren tot een duurzaam biodiversiteitscentrum. Edwin van Huis, directeur van Naturalis, vertelt over de rol van duurzame warmte bij de recente renovatie en uitbreiding van het museumgebouw.

Besparen: alles onder één dak

In augustus 2019 opende het vernieuwde museum de deuren. Naturalis bestaat nu uit het gerenoveerde oorspronkelijke pand en een volledig nieuw museumgebouw. Op deze nieuwe locatie zijn diverse duurzame maatregelen genomen, waaronder een duurzaam klimaatsysteem, zonnepanelen en ledverlichting.

Naturalis is nu ongeveer twee keer zo groot

Het gebouw huisvest nu alle functies onder één dak: museum, kantoor, depot en laboratorium. "Dat was vroeger wel anders," vertelt directeur Edwin van Huis. Het Pesthuis uit de zeventiende eeuw, aan de overkant van het huidige Naturalis, was vroeger het entreegebouw van het museum. "Dat was een energetisch drama. De warmte liep er net zo hard uit als het erin ging." Voor het nieuwe gebouw was energiebesparing dus een belangrijke doelstelling.

We vonden dat als we alles twee zo groot maakten, het niet zo kon zijn dat we ook twee zoveel energie gingen verbruiken.

Edwin van Huis, directeur van Naturalis
Edwin van Huis en Erwin Manssen

De zekerheid van duurzame warmte

Voor de warmtevoorziening van het vernieuwde gebouw koos Naturalis voor stadsverwarming van Vattenfall. Van Huis: "In Leiden zitten we wat dat betreft ook op een perfecte locatie: we maakten al gebruik van stadswarmte van het warmtenet en er was in ons gebouw ruimte voor een warmte-koude-opslag (WKO). Met de WKO kunnen we in onze eigen behoefte aan warmte en koude voorzien. Voor pieken in de warmtevraag kunnen we terugvallen op het warmtenet. Dat geeft zekerheid. Bovendien is restwarmte voor ons de meest duurzame energiebron."

Meer duurzame oplossingen

Fossielvrij leven

Naturalis kan zich helemaal vinden in de missie van Vattenfall om fossielvrij leven binnen één generatie mogelijk te maken, zegt Van Huis. "We moeten heel snel naar een fossielvrij energiestelsel, hoe moeilijk dat misschien ook in de praktijk zal zijn. Ik vind het daarom prettig om samen te werken met een partner die hetzelfde doel voor ogen heeft. Vattenfall denkt mee over oplossingen die geschikt zijn voor onze situatie, en is op de hoogte van nieuwe mogelijkheden voor verdere verduurzaming. Ook op de lange termijn."

Energie- en warmtebronnen moeten verder verduurzamen voor een fossielvrije toekomst. De systemen en installaties in Naturalis zijn toegerust op deze ontwikkeling.

Erwin Manssen, relatiemanager bij Vattenfall
Naturalis

Kerngegevens

  • Oppervlakte na renovatie: 38.000 m2
  • Ontwerp vernieuwde Naturalis: Neutelings Riedijk Architecten
  • Ontwerp reliëfs gevel: modeontwerpster Iris van Herpen
  • Verwachte bezoekers: 450.000 per jaar
  • Collectie: meer dan veertig miljoen stukken
  • Topstuk: het gigantische skelet van de Tyrannosaurus rex, wereldberoemd als Trix
  • Top natuurhistorische musea: Naturalis behoort tot de top vijf van de wereldlijst

Raampje open

Een goede temperatuur en de juiste luchtvochtigheid zijn voor de collectie in het depot en het museum van groot belang. Van Huis: "Een systeem moet de schommelingen van luchtvochtigheid en temperatuur zoveel mogelijk op kunnen vangen. Dat voorkomt dat objecten, zoals opgezette dieren van organisch materiaal, beschadigen. Met de nieuwe klimaat- en warmte-installaties kunnen we dit prima regelen. We kunnen op kantoor zelfs gewoon nog een raampje opendoen."

Naturalis inspireert

Zorgen voor de natuur

"Als Naturalis willen we mensen inspireren om van de natuur te gaan houden", blikt Van Huis vooruit. "In het museum presenteren we de dingen op zo'n manier dat we hopen dat mensen naar buiten komen met het idee: wauw, wat is de natuur toch prachtig. En als ze dat eenmaal denken, dan is de kans groot dat ze er vervolgens ook goed voor gaan zorgen. Op die manier slagen we er gezamenlijk in om de aarde door te geven aan de toekomstige generaties."

 

Ga naar Naturalis

Deel dit artikel