Vattenfall op weg naar Paris Proof met verduurzaming van kantoorlocaties

Fossiel vrij leven binnen één generatie mogelijk maken. Dat is het doel van Vattenfall, in Europa één van de grootste leveranciers van elektriciteit en warmte. De transitie naar een duurzaam energiesysteem is voor het halen van dat doel een absolute voorwaarde.

Aan de slag met verduurzaming

Als energieleverancier helpt Vattenfall klanten te verduurzamen, onder meer door het leveren van duurzaam opgewekte elektriciteit en duurzame warmte en koude. Maar hoe gaat Vattenfall aan de slag met de verduurzaming van haar eigen kantoorlocaties?

Floor van Dalen is facilitair adviseur bij Vattenfall en verantwoordelijk voor de duurzaamheidstrategie die voor het vastgoed is opgesteld: “Het doel is dat al onze 14 kantoorgebouwen Nederland in 2040 Paris Proof zijn. Dat betekent dat onze panden dan maximaal 50 kWh per vierkante meter aan energie verbruiken, waarbij die energie bovendien duurzaam is opgewekt. Met die doelstelling lopen we tien jaar voor op de doelstellingen van het Parijse Klimaatakkoord, dat zich richt op het jaar 2050.”

Eén locatie Paris Proof en energiepositief

Ook op de verplichting om in het jaar 2023 te voldoen aan de eis van minimaal energielabel C voor alle kantoorpanden, loopt Vattenfall vooruit. “Onze panden hebben minimaal label C, de meeste zitten op label A en één locatie voldoet momenteel aan de Paris Proof-doelstelling. Vanuit dat pand vindt aansturing plaats van het windpark Prinses Ariane. Er liggen 282 zonnepanelen op het dak die meer stroom produceren dan we voor het pand zelf en voor de aanwezige laadpalen voor elektrische auto’s nodig hebben.”

Duurzaamheidsstrategie ‘climate smarter offices’

Een aantal jaar geleden is voor de kantoorlocaties van Vattenfall een duurzaamheidsstrategie opgesteld onder de noemer ‘climate smarter offices.’ “Die richt zich niet alleen op het verduurzamen van de panden - climate smarter buildings - maar ook op het verduurzamen van de facilitaire services binnen het bedrijf - climate smarter services. Die strategie hebben we omgezet naar een routekaart waarop we stap voor stap hebben aangegeven hoe het pad naar Paris Proof eruit ziet. Zo’n routekaart geeft aan wat de stappen zijn die je zet en waarom je ze zet. Zo creëer je ook duidelijkheid binnen het eigen bedrijf.”

Van Dalen realiseert zich dat verduurzaming een containerbegrip is. “Er komen zo veel dingen bij kijken dat het voor veel mensen al snel ‘te veel en te groot’ wordt. Het gevolg kan zijn dat er uiteindelijk niets gebeurt. Zo’n routekaart laat zien dat ook kleine, behapbare tussenstapjes je dichter bij het einddoel brengen. Door met kleine stapjes te werken, vergroot je het handelingsperspectief van mensen; iedereen kan iets doen.”

Energiemonitoring essentieel

Een essentiële stap bij het aan de slag gaan met verduurzaming is het creëren van inzicht in het eigen energieverbruik en het vervolgens doorvoeren van gerichte besparingsmaatregelen.

Van Dalen: “Energiemonitoring bij ons hoofdkantoor in Amsterdam, een pand van 21.000 vierkante meter, maakte ons duidelijk dat we de installaties in het pand in het weekend net zo hard aan hadden staan als doordeweeks. Dit terwijl er dan natuurlijk veel minder mensen in het pand zijn. ’s Nachts idem dito. We zorgen er nu voor dat ’s nachts, in de weekenden en op vakantiedagen in principe alles op een basisniveau draait. Alles uitzetten is geen optie, omdat het opstarten van de systemen en installaties meer energie kost dan je met het uitzetten bespaart.

Daarnaast moeten bijvoorbeeld server-ruimtes permanent gekoeld worden. Door over te schakelen naar het basisniveau op momenten dat dit kan, hebben we ons energieverbruik al fors kunnen reduceren. Momenteel kijken we of we het gebruik van installaties op werkdagen kunnen koppelen aan de bezettingsgraad. Op dagen dat het minder druk is, zouden we delen van het pand kunnen sluiten. Dan verbruiken we nog minder energie. Dat heeft overigens best wat voeten in de aarde, omdat je dan een deel van de installaties op een basisniveau moet kunnen laten draaien. Bovendien vraagt het ook om gedragsverandering. Op minder drukke dagen zullen mensen soms moeten verhuizen van ‘hun’ plek naar een ander deel van het gebouw.”

Duurzaam opgewekte energie

Naast energiebesparing is ook het gebruik van duurzaam opgewekte energie onderdeel van de duurzaamheidsstrategie van Vattenfall. “Op het dak van het hoofdkantoor liggen zo’n tweehonderd zonnepanelen”, vertelt Van Dalen. “Een flinke hoeveelheid, maar lang niet genoeg om ons hele pand van zelf opgewekte elektriciteit te kunnen voorzien. Naast zonnestroom, aangevuld met stroom uit Hollandse wind, maken we in het hoofdkantoor gebruik van een aansluiting op ons eigen stadswarmtenet voor de verwarming van het pand. Koeling vindt plaats via het koudenet van Vattenfall, waarbij de koude wordt gewonnen uit de Ouderkerkerplas.”

Paris proof stelt dat een pand maximaal 50 kWh mag verbruiken per vierkante meter. Het hoofdkantoor zit momenteel op een verbruik van 147 kWh per vierkante meter. Van Dalen: “We hebben dus nog best een lange weg te gaan. Nu heeft ons pand een BREEAM-keurmerk van het niveau Very Good, maar we streven naar Excellent. Dat – en het terugdringen van het energieverbruik – is best een uitdaging voor een pand dat inmiddels bijna tien jaar oud is. Daarvoor zal het ook nodig zijn het pand ingrijpend te verbouwen. Een lange weg nog. Maar mede dankzij de roadmap kunnen we hierbij stap voor stap te werk gaan, en ons ook in financieel opzicht goed voorbereiden.”

In gesprek met de verhuurder

Nagenoeg alle kantoorpanden van Vattenfall zijn huurpanden en om te kunnen verbouwen of andere ingrijpende maatregelen te nemen, is het vanzelfsprekend nodig het gesprek met de verhuurder aan te gaan. “Dat is niet altijd even gemakkelijk”, maakt Van Dalen duidelijk. “Een verhuurder heeft op de korte termijn minder belang bij verduurzaming dan de huurder die de investeringen terugziet in een lagere energierekening.

Maar inmiddels zijn we zover dat we in ieder nieuw huurcontract opnemen dat we beiden – huurder en verhuurder – op zoek gaan naar mogelijkheden voor verduurzaming en dat we de kosten daarvan ook samen delen. Zeker bij panden waar we de grootste of enige huurder zijn, proberen we vergaande maatregelen te nemen en maken we afspraken met de verhuurder. Wij hebben dan het voordeel van een lagere energierekening en de verhuurder heeft het voordeel dat zijn vastgoed meer waard wordt.”

Steeds duurzamer in alles wat we doen

Smarter Facility Services

Naast het besparen van energie en het gebruik van duurzaam opgewekte energie, zet Vattenfall ook via het spoor ‘Smarter Facility Services’ sterk in op verduurzaming. Van Dalen: “We maken in onze panden bijvoorbeeld gebruik van volledig ecologische schoonmaakproducten, drinken duurzame koffie, reduceren onze afvalstromen en zoeken met leveranciers naar alternatieven voor plastic verpakkingen.

Onze cateraar werkt momenteel aan een CO2-dashboard, waarmee we inzicht krijgen in de hoeveelheid CO2 die we uitstoten met het voedsel dat we consumeren in de bedrijfsrestaurants. Ook wordt het aanbod steeds meer vegetarisch en vegan en proberen we het aantal plastic verpakkingen in het restaurant terug te dringen. Voedselverspilling gaan we zo veel mogelijk tegen. Zo vind je het fruit dat niet meer verkocht kan worden omdat er een beurse plek in zit terug in de smoothies of in een fruitsalade.”

Duurzaamheidsmaatregelen

“Daarnaast hergebruiken we bijvoorbeeld machines van andere bedrijven, waarmee we op grondstoffen en materialen besparen ten opzichte van nieuwkoop. Een voorbeeld daarvan is het kiezen voor refurbished machines wanneer we koffiemachines vervangen. Deze apparaten worden helemaal nagekeken en doen niet onder voor nieuwe exemplaren.

De koffie zelf is van duurzame teelt met een eerlijke prijs voor de koffieboeren. En ook de thee is fair trade. De bekers zijn recyclebaar en uit de nieuwe machines komt niet automatisch een beker, dus mensen worden gestimuleerd om hun bekers te hergebruiken.

Op het gebied van mobiliteit elektrificeren we ons wagenpark in een vrij hoog tempo; het grootste deel van onze leasevloot is inmiddels elektrisch. Voor deze elektrische auto’s hebben we in de parkeergarage van het hoofdkantoor ruim 100 laadpalen gerealiseerd.”